- Po co specjalnie o\u015bwietla\u0107 stanowisko komputerowe<\/li>
- Podstawowe zasady o\u015bwietlenia stanowiska komputerowego do obr\u00f3bki zdj\u0119\u0107<\/li>
- Walka z odblaskami w ekranie<\/li>
- Mocno o\u015bwietlone stanowisko, czy s\u0142abiej?<\/li>
- Lampa na suficie lub za monitorem<\/li>
- Typy lamp<\/li>
- Moje do\u015bwiadczenia, czyli prowizorka goni\u0105ca prowizork\u0119<\/li>
- Podsumowanie<\/li>
- F.A.Q. czyli odpowiedzi na najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania<\/li><\/ul>
Po co specjalnie o\u015bwietla\u0107 stanowisko komputerowe<\/h2>
Przygotowanie stanowiska do obr\u00f3bki zdj\u0119\u0107, to absolutna podstawa<\/strong>. Bez tego zdj\u0119cia b\u0119d\u0105 wygl\u0105da\u0142y inaczej ni\u017c na wydrukach, nie b\u0119dzie si\u0119 da\u0142o ustawi\u0107 poprawnego kontrastu, jasno\u015bci ani kolor\u00f3w, co za chwil\u0119 zilustruj\u0119 przyk\u0142adem. Nawet najlepsze monitory s\u0105 na nic, je\u015bli postawi si\u0119 je w nieprawid\u0142owo o\u015bwietlonym miejscu. Monitor kalibruje si\u0119 pod konkretne o\u015bwietlenie – inaczej do jasnego pokoju, inaczej do ciemnego (a w\u0142a\u015bciwie w przypadku zdj\u0119\u0107, najlepiej zacz\u0105\u0107 od ustawienia monitora, a nast\u0119pnie dostosowa\u0107 jasno\u015b\u0107 lampy w pomieszczeniu). Dlatego ci\u0119\u017cko m\u00f3wi\u0107 o tym, \u017ce ma si\u0119 skalibrowany ekran, je\u015bli nie zadba\u0142o si\u0119 o o\u015bwietlenie w miejscu pracy – w\u00f3wczas to nie jest kalibracja, jedynie jej nieudana pr\u00f3ba. Dodatkowo skutkiem ubocznym dobrze o\u015bwietlonego stanowiska komputerowego, jest brak zm\u0119czenia oczu<\/strong>, od d\u0142ugotrwa\u0142ego wpatrywania si\u0119 w ekran.<\/p>
Nasz wzrok dzia\u0142a podobnie do aparatu fotograficznego – ma ograniczon\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 tonaln\u0105 i dostosowuje si\u0119 do tego, na co jest skierowany. Monitor uruchomiony w nocy, bez dodatkowego \u015bwiat\u0142a w pokoju, b\u0119dzie dawa\u0142 zupe\u0142nie inny obraz ni\u017c w s\u0142oneczny dzie\u0144. Dok\u0142adniej ujmuj\u0105c – monitor da ten sam obraz, ale u\u017cytkownik zobaczy go ca\u0142kowicie inaczej. <\/p>
Czy wiesz, kt\u00f3ry z poni\u017cszych prostok\u0105t\u00f3w jest ciemniejszy?<\/p>
![\"Lewy](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/kwadraty2c.png\")
<\/a><\/figure><\/div>Kiedy\u015b pokazywa\u0142em podobn\u0105 grafik\u0119, na kt\u00f3rej oba kwadraty by\u0142y identyczne. Poniewa\u017c wielu moich czytelnik\u00f3w ju\u017c j\u0105 zna\u0142o, to tym razem dokona\u0142em zmiany. Na powy\u017cszej grafice, kwadrat z lewej strony jest\u2026 ciemniejszy. Prawy kwadrat jest ja\u015bniejszy od lewego i mo\u017cna to sobie zmierzy\u0107 w programie graficznym lub po prostu zakry\u0107 r\u0119k\u0105 otoczenie kwadrat\u00f3w, \u017ceby nie mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci. Monitor to w\u0142a\u015bnie taki kwadrat, kt\u00f3ry w zale\u017cno\u015bci od t\u0142a (czyli \u015bciany za nim) b\u0119dzie dla nas ciemniejszy lub ja\u015bniejszy, mocno kontrastowy lub s\u0142abo, bardziej niebieski lub bardziej \u017c\u00f3\u0142ty itd. Je\u015bli otoczenie monitora b\u0119dzie doprowadzone do porz\u0105dku, czyli zgodnie z tym artyku\u0142em, to obraz na nim b\u0119dzie widziany poprawnie. Bardzo ci\u0119\u017cko to zilustrowa\u0107 zdj\u0119ciem na malutkiej grafice, ale spr\u00f3buj\u0119\u2026 Poni\u017csze fotografie s\u0105 identyczne, r\u00f3\u017cni je wy\u0142\u0105cznie otoczenie:<\/p>
![\"\"](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/otoczenie.png\")
<\/a><\/figure><\/div>Mimo braku r\u00f3\u017cnic w samym zdj\u0119ciu, to drugie wygl\u0105da na bardziej kontrastowe i by\u0107 mo\u017ce nieco za jasne, ze szczeg\u00f3\u0142ami w cieniach. Na pierwszym zdj\u0119ciu ich nie wida\u0107. Wystarczy przygotowa\u0107 stanowisko do obr\u00f3bki w odpowiedni spos\u00f3b, by problemy znikn\u0119\u0142y, a praca sta\u0142a si\u0119 du\u017co bardziej komfortowa. W przypadku obr\u00f3bki zdj\u0119\u0107, nie ma wyboru – powinna to by\u0107 pierwsza rzecz jak\u0105 si\u0119 robi.<\/p>
Podstawowe zasady o\u015bwietlenia stanowiska komputerowego do obr\u00f3bki zdj\u0119\u0107<\/h2>
Jest kilka podstawowych zasad, kt\u00f3rych zawsze si\u0119 trzeba trzyma\u0107 w pomieszczeniu do obr\u00f3bki zdj\u0119\u0107. Dzi\u0119ki temu zamiast na ka\u017cdym etapie wprowadza\u0107 kolejne b\u0142\u0119dy, w postaci zafarb\u00f3w, nieodpowiedniej jasno\u015bci zdj\u0119cia itd; zniweluje si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich pojawienia.<\/p>
1. Do pomieszczenia nie mo\u017ce wpada\u0107 \u015bwiat\u0142o zza okna.
<\/strong>Nale\u017cy odci\u0105\u0107 \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne, czyli np. u\u017cy\u0107 zewn\u0119trznej rolety, albo wewn\u0119trznej z warstw\u0105 gumy. Te standardowe przepuszczaj\u0105 ca\u0142kiem sporo \u015bwiat\u0142a, wi\u0119c nie spe\u0142ni\u0105 swojej roli. Zas\u0142oni\u0119cie okna jest tak wa\u017cne, poniewa\u017c warunki na zewn\u0105trz co chwil\u0119 si\u0119 zmieniaj\u0105, o r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy dniem i noc\u0105 nie wspominaj\u0105c. Co za tym idzie, zdj\u0119cia obrabiane w nocy b\u0119d\u0105 wygl\u0105da\u0142y zupe\u0142nie inaczej, ni\u017c te retuszowane w dzie\u0144. W nocy b\u0119d\u0105 ciemniejsze i ze zmniejszonym kontrastem. Wystarczy na chwil\u0119 zgasi\u0107 \u015bwiat\u0142o w pomieszczeniu z monitorem, \u017ceby zobaczy\u0107 jak bardzo zmieni\u0142o si\u0119 nasze postrzeganie fotografii. Oczywi\u015bcie po zas\u0142oni\u0119ciu okien, nie b\u0119dzie si\u0119 pracowa\u0142o w ciemno\u015bci – o\u015bwietleniem za chwil\u0119 si\u0119 zajmiemy. Mo\u017cna sobie zrobi\u0107 kilka profili do r\u00f3\u017cnego \u015bwiat\u0142a, ale to ogromna prowizorka i wiadomo, \u017ce nijak si\u0119 ma do sta\u0142ych warunk\u00f3w, bo te za oknem zmieniaj\u0105 si\u0119 p\u0142ynnie i niemal bez przerwy. Natomiast wszelkie automatyzacje dostosowuj\u0105ce jaskrawo\u015b\u0107 monitora, do \u015bwiat\u0142a otoczenia, nadaj\u0105 si\u0119 tylko do zastosowa\u0144 biurowych, grania itd. Absolutnie nie s\u0105 do fotografii. Zreszt\u0105 w profesjonalnym sprz\u0119cie czujnik jasno\u015bci otoczenia, jest automatycznie wy\u0142\u0105czany po kalibracji, poniewa\u017c jest zbyt podatny na przek\u0142amania – nawet kolor ubrania mo\u017ce bardzo mocno wp\u0142yn\u0105\u0107 na jego odczyty. Pomiar \u015bwiat\u0142a otoczenia kalibratorem te\u017c nie jest u\u017cywany w profesjonalnych zastosowaniach, bo jest wykonywany na bardzo ma\u0142ym obszarze i nie analizuje wszystkiego, co u\u017cytkownik ma w zasi\u0119gu wzroku. <\/p>2. \u015aciana za monitorem nie mo\u017ce by\u0107 kolorowa. Powinna tam by\u0107 biel\/szaro\u015b\u0107.
<\/strong>Wzrok si\u0119 akomoduje do tego co widzi, wi\u0119c je\u015bli \u015bciana b\u0119dzie np. \u017c\u00f3\u0142ta, to sk\u00f3rze modelek najpewniej nadamy zupe\u0142nie nienaturalny odcie\u0144, poniewa\u017c monitor wyda si\u0119 du\u017co bardziej niebieski ni\u017c powinien. To jak nasze postrzeganie dostosowuje si\u0119 do ogl\u0105danego obrazu mo\u017cna bardzo \u0142atwo zaobserwowa\u0107, zmieniaj\u0105c punkt bieli monitora. Je\u015bli mam ustawione D65 i zmieni\u0119 na D50, to b\u0119d\u0119 mia\u0142 wra\u017cenie, \u017ce bia\u0142y zacz\u0105\u0142 wpada\u0107 w mocny pomara\u0144czowy odcie\u0144. Jednak z biegiem czasu, biel b\u0119dzie dla mnie znowu neutralna – wzrok si\u0119 przyzwyczai. Gdy wr\u00f3c\u0119 do punktu bieli D65, to biel wyda si\u0119 niebieska – do czasu. Je\u015bli otoczenie monitora b\u0119dzie mia\u0142o zafarb w stosunku do ekranu, to mo\u017cna to troch\u0119 por\u00f3wna\u0107 do automatycznego balansu bieli aparatu. Czasem trafi dobrze, czasem du\u017co gorzej, a w niekt\u00f3rych sytuacjach w og\u00f3le nie b\u0119dzie mia\u0142 szans si\u0119 zbli\u017cy\u0107 do prawid\u0142owej kolorystyki. Dlatego \u015bciana nie mo\u017ce by\u0107 kolorowa – dzi\u0119ki temu otoczenie i ekran b\u0119dzie takie samo, wi\u0119c to jakie kolory s\u0105 neutralne, stanie si\u0119 oczywiste.<\/p>3. Otoczenie ekranu musi mie\u0107 odpowiedni\u0105 jasno\u015b\u0107.
<\/strong>Jest to bardzo, ale to BARDZO wa\u017cne – to wr\u0119cz podstawa kalibracji. Od jasno\u015bci otoczenia zale\u017cy jaskrawo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy ustawi\u0107 na monitorze. Albo odwrotnie – mo\u017cna ustawi\u0107 otoczenie, wzgl\u0119dem jasno\u015bci monitora, ale ZAWSZE te dwie rzeczy s\u0105 powi\u0105zane.<\/p>![\"Neutralna](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/neutral.png\")
<\/a><\/figure><\/div>Powy\u017csza grafika przedstawia neutraln\u0105 szaro\u015b\u0107 dla gammy 2,2, czyli dla tej, kt\u00f3ra jest standardem w fotografii jak i og\u00f3lnie w komputerach. Je\u015bli powi\u0119kszy si\u0119 j\u0105 na pe\u0142en ekran, to \u015bciana za monitorem powinna mie\u0107 bardzo zbli\u017con\u0105 jasno\u015b\u0107 do ekranu monitora. Jednak przede wszystkim \u015bciana nie mo\u017ce by\u0107 ciemniejsza.<\/p>
Je\u015bli \u015bciana b\u0119dzie ciemniejsza od ekranu, to wszystkie zdj\u0119cia tak\u017ce b\u0119d\u0105 (i ju\u017c s\u0105) ciemniejsze ni\u017c ci si\u0119 wydaje, ogl\u0105daj\u0105c je na swoim monitorze. Doskonale to wida\u0107 na wydrukach i w tysi\u0105cach temat\u00f3w na forach pt. „dlaczego moje wydruki s\u0105 takie ciemne?”. Absolutnie nie znaczy to, \u017ce \u015bciana ma by\u0107 pomalowana na szaro. Najcz\u0119\u015bciej u\u017cywa si\u0119 bieli, a nie szaro\u015bci, bo dzi\u0119ki temu uzyskuje si\u0119 identyczny efekt s\u0142abszym o\u015bwietleniem. Bia\u0142a \u015bciana mo\u017ce by\u0107 widziana przez nas jako bia\u0142a, albo jako czarna (i wszystkie po\u015brednie odcienie) – wszystko zale\u017cy od tego ile \u015bwiat\u0142a na ni\u0105 padnie, a my d\u0105\u017cymy do neutralnej szaro\u015bci.<\/p>
Po odpowiednim o\u015bwietleniu t\u0142a, postrzeganie kontrastu i jasno\u015bci b\u0119dzie neutralne. Fotografie ogl\u0105dane na wydrukach w \u015bwietle dziennym, oraz wy\u015bwietlane na innych urz\u0105dzeniach, nie b\u0119d\u0105 ju\u017c si\u0119 wydawa\u0142y za ciemne. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b ma pod\u015bwietlenie ekranu ustawione o wiele za mocno (czyli \u015bciana za monitorem jest ciemniejsza ni\u017c grafika z szaro\u015bci\u0105). W\u00f3wczas jasno\u015b\u0107 monitora trzeba obni\u017cy\u0107, lub wzmocni\u0107 o\u015bwietlenie w pomieszczeniu. Najcz\u0119\u015bciej konieczne b\u0119dzie zrobienie obu tych rzeczy. Jak bardzo to, co widzimy, zale\u017cy od otoczenia ju\u017c pokazywa\u0142em. Jednak \u015bwietnie prezentuje tak\u017ce poni\u017csza szachownica:<\/p>
![\"szachownica-d\"](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/szachownica-d.png\")
<\/a><\/figure><\/div>Pole A i B jest identyczne.<\/p>
Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce bardzo ci\u0119\u017cko jest por\u00f3wna\u0107 jasno\u015b\u0107 \u015bciany, z jasno\u015bci\u0105 ekranu. Zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne charakterystyki \u017ar\u00f3de\u0142 \u015bwiat\u0142a, mocno to utrudniaj\u0105. Moim zdaniem najprostszy spos\u00f3b na u\u0142atwienie sobie tego zadania, to w\u0142\u0105czenie aparatu fotograficznego w telefonie\/tablecie, i ustawienie go tak, \u017ceby monitor i \u015bciana by\u0142y w kadrze. Po w\u0142\u0105czeniu trybu czarno-bia\u0142ego, ocenienie jasno\u015bci, jest o wiele prostsze. W dodatku mo\u017cna obni\u017cy\u0107 ekspozycj\u0119 i w przypadku za ciemnej \u015bciany, monitor wci\u0105\u017c b\u0119dzie lekko widoczny, a \u015bciana stanie si\u0119 czarn\u0105 plam\u0105, wi\u0119c natychmiast wida\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 w jasno\u015bci. Zapewne nie jest to idealne rozwi\u0105zanie, w ko\u0144cu matryca aparatu inaczej rejestruje ni\u017c my sami, mimo to metoda jest bardzo pomocna.<\/p>
![\"\u015aciana](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/iphone.jpg\")
<\/a><\/figure><\/div>Zdecydowanie warto tak\u017ce zmieni\u0107 t\u0142o w Photoshopie na neutraln\u0105 szaro\u015b\u0107 (Preferencje > Interfejs > Standardowy tryb ekranu > [W\u0142asny] i jako kolor wskaza\u0107 #777777).<\/p>
![\"T\u0142o](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/screenshot-2019-11-27-at-21.08.54.png\")
<\/figure>![\"T\u0142o](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/screenshot-2019-11-27-at-21.09.10.png\")
<\/figure>T\u0142o Photoshopa wygl\u0105da w\u00f3wczas tak:<\/p>
![\"Photoshop\"](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/psszarosc.jpg\")
<\/figure>4. Jasno\u015b\u0107 monitora musi by\u0107 zgrana z otoczeniem, ale nie powinna by\u0107 za niska.<\/strong>
Czyli chc\u0105c dostosowa\u0107 jasno\u015b\u0107 monitora do otoczenia, nie mo\u017cna przyciemnia\u0107 go do bardzo niskich warto\u015bci. Wi\u0119c nie mo\u017cna u\u017cy\u0107 bardzo s\u0142abego o\u015bwietlenia w pomieszczeniu i przyciemni\u0107 monitor na maxa. Do zastosowa\u0144 o krytycznym znaczeniu barwy, czyli tak\u017ce do fotografii, przyjmuje si\u0119, \u017ce powinno by\u0107 zachowane minimum 80 cd\/m2 <\/b>(candeli na metr kwadratowy), czyli 80 nit\u00f3w. Jako \u017ce ustawienie wy\u017cszych warto\u015bci tak\u017ce mo\u017ce powodowa\u0107 komplikacje (tym razem z odbiciami jasnych element\u00f3w mieszkania, w ciemniejszych fragmentach ekranu), to najpro\u015bciej do fotografii jest ustawi\u0107 w\u0142a\u015bnie 80 cd\/m2. Kalibrator wska\u017ce odpowiedni\u0105 warto\u015b\u0107 \u2013 bez niego ani rusz je\u015bli chodzi o obr\u00f3bk\u0119 zdj\u0119\u0107 (chyba \u017ce w monitorach NEC z Multiprofilerem – wtedy wszystko mo\u017cna ustawi\u0107 tym programem, minimum przez rok od zakupu nowego egzemplarza). 80 nit\u00f3w to warto\u015b\u0107, przy kt\u00f3rej nasze oczy nie maj\u0105 problem\u00f3w z poprawnym rozr\u00f3\u017cnianiem kolor\u00f3w. Je\u015bli monitor ustawi si\u0119 na mniejsz\u0105 jaskrawo\u015b\u0107, to istnieje ryzyko, \u017ce ciemne elementy b\u0119d\u0105 nam si\u0119 wydawa\u0142y ja\u015bniejsze ni\u017c faktycznie s\u0105, oraz \u017ce postrzeganie kolor\u00f3w b\u0119dzie zaburzone – czym ciemniej, tym wi\u0119ksze rozbie\u017cno\u015bci. To te\u017c \u0142atwo samemu sprawdzi\u0107 – wystarczy popatrze\u0107 na dowolny, wielokolorowy, przedmiot w nocy, z o\u015bwietleniem, w kt\u00f3rym ledwo co go wida\u0107. Nie b\u0119dzie si\u0119 da\u0142o nazwa\u0107 poszczeg\u00f3lnych kolor\u00f3w, a co dopiero dostrzec r\u00f3\u017cnych odcieni. Nasz wzrok wtedy widzi w odcieniach szaro\u015bci, a ciemne obszary rozja\u015bnia. Czym wi\u0119cej \u015bwiat\u0142a, tym lepsze rozr\u00f3\u017cnianie kolor\u00f3w. Przy 80 nitach nie ma obaw, \u017ce b\u0119dziemy mie\u0107 zaburzone postrzeganie.<\/p>Warto\u015b\u0107 80 nit\u00f3w nie jest uniwersaln\u0105 i jedyn\u0105 s\u0142uszn\u0105, ale sprawdza si\u0119 \u015bwietnie do druku, a osobi\u015bcie uwa\u017cam, \u017ce tak\u017ce do Internetu. Je\u015bli obrobi\u0119 zdj\u0119cia przy 80 cd\/m2, to ogl\u0105dane na ja\u015bniejszym monitorze b\u0119d\u0105 si\u0119 prezentowa\u0142y bardzo dobrze. Podobny efekt zachodzi przy ogl\u0105daniu film\u00f3w – materia\u0142 jest nagrywany tak by w warunkach kinowych wygl\u0105da\u0142 jak najlepiej, ale przy zwi\u0119kszeniu jasno\u015bci odbiornika, przez chwil\u0119 b\u0119dzie si\u0119 wydawa\u0142 jeszcze lepszy. Po chwili wzrok si\u0119 w miar\u0119 przyzwyczai i obni\u017cenie jasno\u015bci spowoduje negatywny efekt – obraz wyda si\u0119 md\u0142y (ale tylko tymczasowo).<\/p>
Inna szko\u0142a m\u00f3wi o osobnej kalibracji pod obr\u00f3bk\u0119 do druku (80 cm\/m2), oraz osobn\u0105 pod Internet (ok. 120 cd\/m2), przy zachowaniu takiego samego o\u015bwietlenia w pomieszczeniu jak do druku. Czyli obrabia si\u0119 wtedy zdj\u0119cia do internetu, z monitorem „bardziej ra\u017c\u0105cym w oczy”. To dlatego, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b ma jasno ustawione monitory. Jednak tak jak wspomnia\u0142em, ja nie rozja\u015bniam ekranu – moje zdj\u0119cia wychodz\u0105 wtedy za ciemne, poza tym po prostu szkoda by mi by\u0142o wzroku.<\/p>
5. O\u015bwietlenie musi mie\u0107 odpowiednie parametry<\/strong>
Lampa musi sprawi\u0107, by t\u0142o za monitorem by\u0142o jak najbardziej zbli\u017cone do wygl\u0105du samego ekranu. Czyli biel lampy nie mo\u017ce wpada\u0107 w pomara\u0144cz, mie\u0107 zielonego zafarbu itd. Standardowym punktem bieli w fotografii, a tak\u017ce w Internecie jest D65. Zreszt\u0105 prawie zawsze w\u0142a\u015bnie ta warto\u015b\u0107 (D65), b\u0119dzie najlepsza. \u015awiat\u0142o o\u015bwietlaj\u0105ce pomieszczenie, musi wi\u0119c dawa\u0107 biel podobn\u0105 do bieli ekranu. Absolutnie nie oznacza to, \u017ce lampa powinna mie\u0107 6500K!!! Por\u00f3wnywanie w ten spos\u00f3b \u017ar\u00f3de\u0142 \u015bwiat\u0142a o r\u00f3\u017cnym widmie, NIGDY si\u0119 nie uda. Dla przyk\u0142adu: monitor ustawiony na D65, ma biel podobn\u0105 do \u015bwietl\u00f3wek 5000K, natomiast w przypadku LED\u00f3w b\u0119dzie to nieco ponad 5500K, a w przypadku halogen\u00f3w nieco poni\u017cej 5000K.<\/p>Na nasze szcz\u0119\u015bcie, punkt bieli D65 sprawia si\u0119 te\u017c znakomicie w przygotowaniu do druku, poniewa\u017c papiery fotograficzne maj\u0105 w sobie sporo chemii, wi\u0119c we wszechobecnym UV postrzegamy je jako bardziej niebieskie. Niestety wci\u0105\u017c panuje mit o D50 do druku, na szcz\u0119\u015bcie wystarczy szybkie zerkni\u0119cie na monitor D65 i kartk\u0119 papieru fotograficznego w \u015bwietle dziennym, \u017ceby wszelkie w\u0105tpliwo\u015bci zosta\u0142y rozwiane. Kelviny podawane przy lampach tak na prawd\u0119 nie m\u00f3wi\u0105 wszystkiego, poniewa\u017c lampy z niskim CRI (poni\u017cej 95) mog\u0105 wpada\u0107 w r\u00f3\u017cne zafarby. Dlatego jeden z akapit\u00f3w po\u015bwi\u0119c\u0119 na opisanie konkretnych modeli lamp, kt\u00f3re nie maj\u0105 takich problem\u00f3w i \u015bwiec\u0105 neutralnie.<\/p>
6. O\u015bwietla si\u0119 tylko obszar w zasi\u0119gu wzroku, a nie ca\u0142e pomieszczenie.<\/strong>
\u015awiat\u0142o za plecami u\u017cytkownika b\u0119dzie powodowa\u0142o problemy. Czym mniejsze pomieszczenie i czym ja\u015bniejsze \u015bciany, tym bardziej zostan\u0105 o\u015bwietlone \u015bciany boczne i z ty\u0142u. W efekcie mog\u0105 odbija\u0107 si\u0119 w monitorze, a to niedopuszczalne. Gdy lampa b\u0119dzie przesuni\u0119ta do ty\u0142u, za u\u017cytkownika, to poza tym, \u017ce b\u0119dzie musia\u0142a \u015bwieci\u0107 odpowiednio mocniej, by o\u015bwietli\u0107 \u015bcian\u0119 za monitorem, to znacznie bardziej o\u015bwietli pozosta\u0142e \u015bciany, kt\u00f3re nie s\u0105 w zasi\u0119gu wzroku. Je\u015bli te s\u0105 czarne, to w porz\u0105dku, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b ma pokoje w jasnych odcieniach, kt\u00f3re mocno o\u015bwietlone, b\u0119d\u0105 si\u0119 odbija\u0107 w monitorze.<\/p>Problemy b\u0119d\u0105 si\u0119 przejawia\u0107 inaczej, w zale\u017cno\u015bci od typu wyko\u0144czenia matrycy monitora. Na matowych nie b\u0119dzie wida\u0107 odbi\u0107, za to bardzo mocno spadnie kontrast ca\u0142ego ekranu. W matrycach szklanych (kt\u00f3rych w monitorach do zdj\u0119\u0107 si\u0119 nie stosuje, ale s\u0105 norm\u0105 w laptopach) odbicia b\u0119d\u0105 wszechobecne, a sama lampa mo\u017ce powodowa\u0107 wyra\u017any refleks \u015bwietlny w niekt\u00f3rych miejscach ekranu. Macbooki jako jedyne maj\u0105 szklane matryce z dobrym antyrefleksem, ale i on sobie nie poradzi wystarczaj\u0105co dobrze. Na szcz\u0119\u015bcie od kilku lat, w dobrych monitorach, u\u017cywa si\u0119 g\u0142\u00f3wnie ekran\u00f3w satynowych. To najlepsza opcja, poniewa\u017c \u0142\u0105czy zalety wyko\u0144cze\u0144 szklanych i matowych, ale ich wady ma ograniczone do minimum. Dzi\u0119ki temu lampa nie powoduje du\u017cego spadku kontrastu, a odbicia s\u0105 niewielkie. Aczkolwiek trzeba uwa\u017ca\u0107, by siebie samego nie o\u015bwietli\u0107 zbytnio lamp\u0105, bo w\u00f3wczas u\u017cytkownik mo\u017ce si\u0119 odbija\u0107 ciemnych partiach ekranu (nie tak jak przy matrycach szklanych, ale jednak).<\/p>
Dlatego lampa najlepiej gdy jest nad monitorem, przesuni\u0119ta nieco w kierunku \u015bciany na kt\u00f3r\u0105 patrzymy. Czyli o\u015bwietlaj\u0105ca \u015bcian\u0119, ale nie biurko i u\u017cytkownika. Je\u015bli lampa b\u0119dzie pomi\u0119dzy monitorem, a u\u017cytkownikiem, to mo\u017ce powodowa\u0107 spadek kontrastu, oraz o\u015bwietli mocno twarz, r\u0119ce, ubranie, klawiatur\u0119 itd, kt\u00f3re nast\u0119pnie mog\u0105 si\u0119 odbi\u0107 w monitorze. Do tego zostanie wtedy o\u015bwietlony sam blat biurka, kt\u00f3ry je\u015bli nie jest czarnym matem, to te\u017c najpewniej stanie si\u0119 sta\u0142ym elementem ekranu. Np. czarna powierzchnia tabletu pi\u00f3rkowego, potrafi si\u0119 odbija\u0107 w ekranie.<\/p>
Podsumowuj\u0105c – najlepiej jest mie\u0107 lamp\u0119 wycelowan\u0105 w \u015bcian\u0119 za monitorem, kt\u00f3ra nie o\u015bwietla przy okazji ca\u0142ej reszty pomieszczenia. Dlatego \u015bwietnie sprawdza si\u0119 wtedy zamontowanie jakiej\u015b listwy odcinaj\u0105cej \u015bwiat\u0142o lec\u0105ce na u\u017cytkownika. Je\u015bli na chwil\u0119 odejdzie si\u0119 od komputera do ciemniejszego miejsca, to nie ma obaw, \u017ce po powrocie b\u0119dzie si\u0119 inaczej postrzega\u0142o obraz. Nasz wzrok bardzo szybko si\u0119 przyzwyczaja do ja\u015bniejszego, natomiast do ciemnego znacznie d\u0142u\u017cej. Jest to proste do sprawdzenia – wystarczy zmniejszy\u0107 sobie na chwil\u0119 moc pod\u015bwietlenia ekranu. Minie sporo czasu zanim zacznie si\u0119 postrzega\u0107 ustawion\u0105 teraz jaskrawo\u015b\u0107, jako wystarczaj\u0105c\u0105. Przez d\u0142ugi czas obraz b\u0119dzie si\u0119 wydawa\u0142 za ciemny i ma\u0142o kontrastowy. Natomiast je\u015bli si\u0119 go rozja\u015bni, to przywykni\u0119cie do niego b\u0119dzie jedynie kwesti\u0105 kilkunastu sekund. Z tego samego powodu osoby, kt\u00f3re pierwszy raz korzystaj\u0105 z prawid\u0142owo przystosowanego stanowiska do pracy, bo wcze\u015bniej mia\u0142y za jaskrawy ekran, b\u0119d\u0105 zazwyczaj twierdzi\u0107, \u017ce monitor \u015bwieci teraz za s\u0142abo. Natomiast je\u015bli po kilku dniach, spr\u00f3bowaliby wr\u00f3ci\u0107 do dawnych ustawie\u0144, to nie b\u0119d\u0105 w stanie zrozumie\u0107, jak przez lata mogli pracowa\u0107 z monitorem, kt\u00f3ry niemal dos\u0142ownie wypala\u0142 im oczy. Aktualne ustawienie ju\u017c w og\u00f3le nie b\u0119dzie si\u0119 wydawa\u0142o za ciemne.<\/p>
Walka z odblaskami w ekranie<\/h2>
Ustawiaj\u0105c \u015bwiat\u0142o, zawsze warto wy\u015bwietli\u0107 czarn\u0105 plansz\u0119 na ca\u0142ym ekranie i popatrze\u0107 czy co\u015b si\u0119 w nim nie odbija. Zreszt\u0105 mo\u017cesz zrobi\u0107 to te\u017c w tej chwili:<\/p>
![\"\"](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/black.gif\")
<\/a><\/figure>Nie sprawdza si\u0119 odbi\u0107 na wy\u0142\u0105czonym monitorze, poniewa\u017c wtedy jego pod\u015bwietlenie jest wy\u0142\u0105czone, a w LCD ma ono wp\u0142yw r\u00f3wnie\u017c na czer\u0144. W zale\u017cno\u015bci od po\u0142o\u017cenia lampy, odbija\u0107 b\u0119d\u0105 si\u0119 inne elementy. Ja od lat, w ka\u017cdym mieszkaniu, najpierw lamp\u0119 zawiesza\u0142em na statywie (najcz\u0119\u015bciej na boomie) i dobiera\u0142em odpowiednie po\u0142o\u017cenie, a dopiero p\u00f3\u017aniej montowa\u0142em na sta\u0142e w miejscu, kt\u00f3re by\u0142o najlepsze (a zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce na tym statywie ju\u017c zostawa\u0142a, ale pi\u0119knie to nie wygl\u0105da\u0142o :)). <\/p>
Kaptury s\u0105 zak\u0142adane na monitor po to, by zniwelowa\u0107 odblaski, ale gdy te nie bior\u0105 si\u0119 tylko z bezpo\u015bredniego otoczenia stanowiska pracy, a z ca\u0142ego pokoju (np. zza plec\u00f3w u\u017cytkownika), to i kaptur sobie z nimi nie poradzi. Poza tym kaptura powinno si\u0119 u\u017cywa\u0107 tylko w ostateczno\u015bci, gdy \u017cadnym innym sposobem nie da si\u0119 zniwelowa\u0107 odbi\u0107.<\/p>
Mocno o\u015bwietlone stanowisko komputerowe, czy s\u0142abiej?<\/h2>
Stanowisko do retuszu mo\u017cna o\u015bwietli\u0107 na dwa podstawowe sposoby:<\/p>
1. \u015aciana za monitorem pomalowana bia\u0142\u0105 farb\u0105<\/strong> + o\u015bwietlenie, o\u015bwietlaj\u0105ce biurko wystarczaj\u0105co do retuszu, ale zbyt s\u0142abo, by wydruki ogl\u0105dane w tym \u015bwietle da\u0142o si\u0119 por\u00f3wnywa\u0107 z ekranem monitora (bo b\u0119d\u0105 za ciemne przez to, \u017ce \u015bwiat\u0142o nie jest skierowane bezpo\u015brednio na nie, tylko na \u015bcian\u0119 za monitorem). Takie o\u015bwietlenie nie jest specjalnie mocne.<\/p>
2. \u015aciana za monitorem pomalowana szar\u0105 farb\u0105<\/strong> + znacznie mocniejsze o\u015bwietlenie, padaj\u0105ce tak\u017ce na biurko. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna por\u00f3wnywa\u0107 wydruki z ekranem monitora, bo biel kartki papieru przy monitorze, b\u0119dzie taka jak biel samego ekranu. To rozwi\u0105zanie ma du\u017co wi\u0119cej wad, ni\u017c zalet (ta jest tylko jedna – wspomniane ogl\u0105danie wydruk\u00f3w).<\/p>
W obu przypadkach \u015bciana za monitorem b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a dla nas tak samo<\/strong>. Czyli tak jak neutralna szaro\u015b\u0107, wy\u015bwietlona na ekranie. Po prostu przy szarej farbie, b\u0119dzie u\u017cyte mocniejsze \u015bwiat\u0142o do uzyskania takiego samego efektu, ni\u017c przy farbie bia\u0142ej. Dzi\u0119ki temu jedna lampa mo\u017ce o\u015bwietli\u0107 wystarczaj\u0105co mocno tak\u017ce wydruk na biurku. Mimo \u017ce stanowisko b\u0119dzie s\u0142abiej o\u015bwietlone ni\u017c w pierwszym przypadku, moje do\u015bwiadczenia m\u00f3wi\u0105, \u017ce i tak niemal ka\u017cdy zanim si\u0119 tym zajmie, to ma za ciemno.<\/p>
Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b w og\u00f3le nie potrzebuje por\u00f3wnywania obrazu monitora z wydrukami, a je\u015bli ju\u017c, to znacznie lepszym pomys\u0142em jest o\u015bwietlenie stanowiska pierwszym sposobem i postawienie na biurku dodatkowej lampy, stworzonej w\u0142a\u015bnie po, to by ogl\u0105da\u0107 pod ni\u0105 wydruki. <\/p>
![\"\"](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/proof-4000x5000.jpg\")
<\/figure>Mo\u017cna te\u017c u\u017cy\u0107 specjalnej gabloty do sporych rozmiar\u00f3w zdj\u0119\u0107, aczkolwiek to znacznie wi\u0119kszy koszt. W\u0142a\u015bnie dlatego niekt\u00f3rzy decyduj\u0105 na por\u00f3wnywanie wydruk\u00f3w w tym samym o\u015bwietleniu, co sam retusz. Niestety skoro o\u015bwietlamy tak\u017ce biurko, to tak\u017ce klawiatur\u0119 oraz wszystkie inne akcesoria, a tak\u017ce nas samych, a to oznacza gigantycznie zwi\u0119kszone szanse na odbicia w monitorze lub spadek kontrastu, a tak\u017ce wielokrotnie mocniej o\u015bwietlone \u015bciany wsz\u0119dzie woko\u0142o (co w wi\u0119kszo\u015bci pomieszcze\u0144 prze\u0142o\u017cy si\u0119 si\u0119 ponownie na to samo – jeszcze wi\u0119ksze szanse na odbicia w ekranie). W czasach matowych matryc, wady takiego rozwi\u0105zania nie rzuca\u0142y si\u0119 w oczy natychmiast, tym bardziej, \u017ce do zdj\u0119\u0107 potrzeba naprawd\u0119 niewielkiego kontrastu, wi\u0119c jego spadek wiele os\u00f3b ignorowa\u0142o. Gorzej je\u015bli komputer s\u0142u\u017cy\u0142 te\u017c np. do montowania wideo – tam kontrast jest bardzo istotny. W erze satynowych matryc, swojego odbicia w ekranie ju\u017c raczej nikt nie przegapi, wi\u0119c o\u015bwietlanie swojej twarzy lamp\u0105, zdecydowanie odradzam.<\/p>
Ja\u015bniejsze o\u015bwietlenie (retusz + ogl\u0105danie wydruk\u00f3w w tym samym \u015bwietle)<\/strong>
Gdy nie chcesz ogl\u0105da\u0107 wydruk\u00f3w, to \u015bmia\u0142o mo\u017cesz przej\u015b\u0107 do kolejnego punktu tego artyku\u0142u. Jednak je\u015bli kto\u015b mimo wszystko koniecznie chce por\u00f3wnywa\u0107 swoje wydruki z ekranem monitora, w tym samym \u015bwietle, jakim ma o\u015bwietlone stanowisko do obr\u00f3bki zdj\u0119\u0107 (zamiast przy osobnej dedykowanej lampce postawionej na biurku), to nie ma wyboru – musi mie\u0107 mocne \u015bwiat\u0142o nad komputerem. Na tyle mocne, aby biel kartki papieru odpowiada\u0142a jasno\u015bci monitora. Czyli trzeba wy\u015bwietli\u0107 bia\u0142\u0105 plansz\u0119 na ekranie i por\u00f3wna\u0107 z papierem fotograficznym. Przy takim \u015bwietle \u015bciana za monitorem (je\u015bli jest pomalowana na bia\u0142o, a lampa nie jest od niej mocno oddalona), b\u0119dzie o wiele ja\u015bniejsza od szaro\u015bci na jakiej nam zale\u017cy, wi\u0119c trzeba j\u0105 pomalowa\u0107 na szaro, lub zas\u0142oni\u0107 lamp\u0119 w taki spos\u00f3b, by do \u015bciany dociera\u0142o mniej \u015bwiat\u0142a. W przypadku \u015bwietl\u00f3wek liniowych w oprawie rastrowej, odpowiedni\u0105 jasno\u015b\u0107 uzyskuje si\u0119 zazwyczaj dopiero przy ok. 70W, czyli przy 2 d\u0142ugich 120 cm \u015bwietl\u00f3wkach, lub 4 kr\u00f3tkich. Dla por\u00f3wnania: chc\u0105c mie\u0107 o\u015bwietlenie tylko do retuszu, maksymalnie po\u0142owa tej mocy jest wystarczaj\u0105ca, a cz\u0119sto i jeszcze znacznie mniej.<\/p>Jednak aby poprawnie oceni\u0107 kolory na zdj\u0119ciu, nie wystarczy odpowiednia jasno\u015b\u0107\u2026 Trzeba mie\u0107 \u015bwiat\u0142o o wystarczaj\u0105co wysokim parametrze RA\/CRI. Dla przyk\u0142adu: pod zwyk\u0142ymi \u015bwietl\u00f3wkami kolory b\u0119d\u0105 mia\u0142y mniejsze nasycenie na papierze, ni\u017c na monitorze. S\u0142o\u0144ce ma RA 100, a normalne \u015bwietl\u00f3wki ok. 70-80. Dlatego nasza sk\u00f3ra wydaje si\u0119 w takim \u015bwietle bardziej blada ni\u017c na zewn\u0105trz. Wi\u0119c do por\u00f3wnywania fotografii, nale\u017cy pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 nie tylko odpowiednio jasnym \u015bwiat\u0142em, ale i bardzo dobrej jako\u015bci. W przeciwnym wypadku por\u00f3wnywanie wydruk\u00f3w z ekranem nie ma najmniejszego sensu.<\/p>
Jednak odpowiedz sobie szczerze – je\u015bli masz porz\u0105dny monitor, to kiedy ostatnio mia\u0142e\u015b potrzeb\u0119 por\u00f3wnywania wydruk\u00f3w z ekranem? W grafice ma to wi\u0119cej uzasadnie\u0144, natomiast w fotografii, u wielu os\u00f3bm, potrzeba ta wynika ze \u017ale przygotowanego stanowiska (okazuje si\u0119 wtedy, \u017ce wydruki s\u0105 za ciemne itd. i na tej podstawie wprowadza si\u0119 poprawki) lub przez monitory nie nadaj\u0105ce si\u0119 do obr\u00f3bki zdj\u0119\u0107. Oczywi\u015bcie s\u0105 te\u017c osoby, kt\u00f3re musz\u0105 robi\u0107 proofy, ale to zdecydowana mniejszo\u015b\u0107.<\/p>
S\u0142absze o\u015bwietlenie (tylko retusz)
<\/strong>Nie por\u00f3wnuj\u0105c wydruk\u00f3w z ekranem, kompletnie nie ma sensu d\u0105\u017cy\u0107 do takiej samej jasno\u015bci bieli na na kartce i na ekranie. Nale\u017cy si\u0119 skupi\u0107 na uzyskaniu odpowiedniej szaro\u015bci za ekranem i tyle. Je\u015bli ta szaro\u015b\u0107 b\u0119dzie odpowiednia, to wszystko na monitorze b\u0119dziemy widzie\u0107 poprawnie, niezale\u017cnie od tego jak mocnym \u015bwiat\u0142em zostanie to uzyskane. Po prostu \u015bciana najlepiej \u017ceby by\u0142a pomalowana w\u00f3wczas bia\u0142\u0105 farb\u0105, a nie szar\u0105. Przy odpowiednim \u015bwietle da to szaro\u015b\u0107 o jak\u0105 nam chodzi (pewnie w przypadku \u015bwietl\u00f3wki liniowej, b\u0119dzie to ok. maksymalnie 20-30 W, zamiast ok. 70W koniecznych do o\u015bwietlenia wydruku, ale zale\u017cy to te\u017c od po\u0142o\u017cenia lampy, zastosowanej oprawy itd). Wi\u0119c dla przypomnienia – wystarczy doprowadzi\u0107 do tego, by t\u0142o za monitorem by\u0142o pozbawione zafarb\u00f3w i mia\u0142o tak\u0105 jasno\u015b\u0107:<\/p>![\"Takie](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/neutral-870x489.png\")
<\/a><\/figure><\/div>Mniej \u015bwiat\u0142a w pomieszczeniu, to o wiele mniejsze szanse, \u017ce \u015bciany odbij\u0105 si\u0119 w ekranie powoduj\u0105c wspomniane wcze\u015bniej problemy. Je\u015bli lampa nie b\u0119dzie \u015bwieci\u0142a wprost na biurko i na u\u017cytkownika, to nie nie b\u0119dzie ich odbi\u0107 w ekranie (u\u017cytkownik chocia\u017cby by\u0142 ubrany na czarno, to d\u0142onie i twarz b\u0119dzie mia\u0142 pewnie odkryte, a sk\u00f3ra odbija si\u0119 bardzo ch\u0119tnie w ekranie). Przy jasnym \u015bwietle odbi\u0107 w wielu monitorach w og\u00f3le nie da si\u0119 unikn\u0105\u0107, a ze s\u0142abszym jest to du\u017co prostsze.<\/p>
Takie rozwi\u0105zanie pokazuje swoje zalety jeszcze bardziej w ma\u0142ych pokojach, gdzie o odbicia du\u017co \u0142atwiej, ni\u017c w przestronnych pracowaniach. Jasna \u015bciana znajduj\u0105ca si\u0119 zaraz za plecami, przy mocnym \u015bwietle b\u0119dzie utrapieniem, a przy s\u0142abszym mo\u017ce w og\u00f3le nie powodowa\u0107 problem\u00f3w.<\/p>
Lampa na suficie lub za monitorem<\/h2>
Osobi\u015bcie jestem zdecydowanie zwolennikiem o\u015bwietlenia montowanego pod sufitem, a nie za monitorem. Co prawda od d\u0142u\u017cszego czasu stosuj\u0119 oba rozwi\u0105zania i mog\u0119 si\u0119 mi\u0119dzy nimi w ka\u017cdej chwili prze\u0142\u0105cza\u0107, ale akurat mi one s\u0142u\u017c\u0105 do innych cel\u00f3w. Do retuszu zawsze wybieram \u015bwiat\u0142o sufitowe.<\/p>
Gdyby spojrze\u0107 na stanowisko komputerowe ze \u015bwiat\u0142em zza ekranu, to standardem jest sytuacja, ze spor\u0105 \u0142un\u0105 \u015bwiat\u0142a przy samym monitorze i ciemno\u015bci\u0105 ju\u017c tylko troch\u0119 dalej. Skoro \u015bwiat\u0142o maleje z kwadratem odleg\u0142o\u015bci, to trudno \u017ceby by\u0142o inaczej. Mo\u017cna co prawda zmi\u0119kczy\u0107 \u015bwiat\u0142o i pr\u00f3bowa\u0107 zas\u0142ania\u0107 nieco lamp\u0119, w miejscach gdzie \u015bwieci bezpo\u015brednio ekranie, tak by wyr\u00f3wna\u0107 jasno\u015b\u0107 z t\u0105 dalsz\u0105, ale to sporo kombinowania i po zdj\u0119ciach z sieci wnosz\u0119, \u017ce raczej nikt tego nie robi. Sporo os\u00f3b akceptuje \u015bwiat\u0142o jedynie w bezpo\u015bredniej okolicy ekranu, bo to i tak du\u017co lepsza sytuacja, ni\u017c zupe\u0142na ciemno\u015b\u0107 i du\u017co \u0142atwiej oceni\u0107 wtedy poprawny kontrast i jasno\u015b\u0107, ni\u017c kiedy tego \u015bwiat\u0142a nie by\u0142o. Dla mnie komfort takiej pracy jest znacznie mniejszy, w por\u00f3wnaniu do sytuacji, w kt\u00f3rej mam ca\u0142o\u015b\u0107 o\u015bwietlon\u0105 r\u00f3wnomiernie, bo ci\u0105gle mam wra\u017cenie jakbym pracowa\u0142 w nocy, zamiast za dnia, ale zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce w ko\u0144cu bym si\u0119 przyzwyczai\u0142. Zreszt\u0105 kiedy\u015b tylko nocami pracowa\u0142em, przy fatalnym o\u015bwietleniu\u2026<\/p>
![\"O\u015bwietlenie](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/led2.jpg\")
<\/a>Cz\u0119sty problem o\u015bwietlenia montowanego za monitorem – punktowe \u015bwiat\u0142o. Co gorsza cz\u0119sto nawet tak nie jest, tylko jedna strona jest du\u017co mocniej o\u015bwietlona od drugiej itd.<\/figcaption><\/figure><\/div> Nigdy nie sugerujcie si\u0119 zdj\u0119ciami stanowisk, kt\u00f3re maj\u0105 o\u015bwietlenie za monitorem, a na fotografii nie wida\u0107 prawie nic poza monitorem, albo jedynie kilkadziesi\u0105t centymetr\u00f3w po bokach ekranu. Czasem ju\u017c wtedy wida\u0107 wyra\u017an\u0105 \u0142un\u0119 \u015bwiat\u0142a, wi\u0119c chwil\u0119 dalej b\u0119dzie kilka razy ciemniej. Patrz\u0105c na monitor, widzimy wielokrotnie wi\u0119kszy obszar. Dla fotografa powinno by\u0107 jasne, \u017ce \u015bwiat\u0142o s\u0142abnie proporcjonalnie do kwadratu odleg\u0142o\u015bci.<\/p>
Je\u015bli mamy zrobi\u0107 o\u015bwietlenie dobrze, musimy obj\u0105\u0107 nim obszar odpowiadaj\u0105cy minimum k\u0105towi widzenia. Lamp\u0105 sufitow\u0105 jest to \u0142atwiejsze do osi\u0105gni\u0119cia, aczkolwiek je\u015bli monitor jest przysuni\u0119ty bardzo blisko \u015bciany, to nawet wtedy ci\u0119\u017cko b\u0119dzie uzyska\u0107 odpowiednie warunki, poniewa\u017c lampa b\u0119dzie albo przy samej \u015bcianie, albo nad u\u017cytkownikiem, o\u015bwietlaj\u0105c niepotrzebnie klawiatur\u0119, twarz i wszystko inne, co si\u0119 nast\u0119pnie odbije w ekranie<\/p>
Idealnie by\u0142oby, gdyby monitor nie by\u0142 przysuni\u0119ty do samej \u015bciany, tylko nieco oddalony od niej. W\u00f3wczas \u015bwiat\u0142o zamontowane w okolicach stanowiska pracy, b\u0119dzie dalej od \u015bciany, a wi\u0119c rozejdzie si\u0119 o wiele bardziej r\u00f3wnomiernie, nie powoduj\u0105c przy okazji problem\u00f3w. Na du\u017cych biurkach monitor standardowo jest oddalony kilkadziesi\u0105t centymetr\u00f3w od \u015bciany, jednak w tych mniejszych, cz\u0119sto musi by\u0107 postawiony na samym ko\u0144cu. W\u00f3wczas du\u017co \u0142atwiej b\u0119dzie osi\u0105gn\u0105\u0107 r\u00f3wnomierne o\u015bwietlenie, je\u015bli biurko b\u0119dzie nieco odsuni\u0119te od \u015bciany. Tym bardziej, gdy \u015bwiat\u0142o b\u0119dzie zza monitora, a nie z sufitu.<\/p>
Przy o\u015bwietleniu sufitowym, \u0142atwiej jest w wysokich pomieszczeniach, ni\u017c w niskich. Lampa znajduje si\u0119 wtedy daleko poza zasi\u0119giem wzroku, a przez odleg\u0142o\u015b\u0107 od biurka, \u015bwiat\u0142o rozejdzie si\u0119 bardzo, ale to bardzo r\u00f3wnomiernie. W niskich pomieszczeniach trzeba uwa\u017ca\u0107, aby lampa nie \u015bwieci\u0142a w oczy i og\u00f3lnie w u\u017cytkownika. Jednak jak ju\u017c wspomina\u0142em, mo\u017cna wtedy zamontowa\u0107 przy lampie (pod k\u0105tem 90 stopni do sufitu) jak\u0105\u015b listewk\u0119, kt\u00f3ra odetnie cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a kierowan\u0105 w stron\u0119 u\u017cytkownika – ogromnie ogranicza to potencjalne odbicia w ekranie.<\/p>
Typy lamp<\/h2>
Chcemy uzyska\u0107 \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re daje biel zbli\u017con\u0105 tej wy\u015bwietlan\u0105 przez monitor. Obecnie na pewno szed\u0142bym w LEDy z p\u0142ynn\u0105 regulacj\u0105 mocy i tak te\u017c zrobi\u0142em, ale opcji jest wi\u0119cej.<\/p>
\u015awietl\u00f3wka liniowa
<\/strong>Przez lata by\u0142a to jedna z najlepszych opcji i najprostszych opcji. Nic dziwnego, poniewa\u017c ju\u017c na starcie mamy w miar\u0119 mi\u0119kkie \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re r\u00f3wnomiernie o\u015bwietla du\u017cy obszar. Dzi\u0119ki oprawie rastrowej, taka \u015bwietl\u00f3wka nie sieje \u015bwiat\u0142em na ca\u0142e pomieszczenie i cz\u0119\u015bciowo naturalnie odcina \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re bez niej lecia\u0142oby prosto na u\u017cytkownika.<\/p>![\"oprawa](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/oprawa-rastrowa-680x242.jpg\")
<\/figure><\/div>Niestety ma\u0142o kto chce mie\u0107 tak\u0105 lamp\u0119 w mieszkaniu – zdecydowanie cz\u0119\u015bciej mo\u017cna je spotka\u0107 w biurach. Istniej\u0105 te\u017c bardziej designerskie modele, ale nie s\u0105 tak popularne i a\u017c tak tanie. W tego typu lampach instaluje si\u0119 dwie pod\u0142u\u017cne \u015bwietl\u00f3wki, kt\u00f3rymi \u0142atwo r\u00f3wnomiernie o\u015bwietli\u0107 du\u017cy obszar, przy czym do retuszu ju\u017c jedna 120 cm powinna wystarczy\u0107. S\u0105 te\u017c kwadratowe lampy na cztery kr\u00f3tsze \u015bwietl\u00f3wki, ale zdecydowanie bardziej polecam te dwu-\u015bwietl\u00f3wkowe, czyli d\u0142ugie, a w\u0105skie. Niezale\u017cnie od obudowy, odb\u0142y\u015bnik w \u015brodku nie mo\u017ce by\u0107 kolorowy (zdarzaj\u0105 si\u0119 z\u0142ote i niebieskie, na szcz\u0119\u015bcie srebrne s\u0105 zdecydowanie najpowszechniejsze).<\/p>
S\u0105 te\u017c bardzo proste obudowy na \u015bwietl\u00f3wki, kt\u00f3re w og\u00f3le nie ograniczaj\u0105 \u015bwiat\u0142a, jedynie dostarczaj\u0105 zasilanie i nic wi\u0119cej:<\/p>
![\"\u015awietl\u00f3wka](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/swietlowka.jpg\")
<\/figure><\/div>To nie jest z\u0142a opcja, ale wtedy \u015bwiat\u0142o poleci na wszystkie \u015bciany, je\u015bli temu nie zapobiegniemy jak\u0105\u015b dodatkow\u0105 przeszkod\u0105, zamontowan\u0105 przy lampie (u mnie by\u0142o to zrobione, jak zwykle, mocno prowizorycznie – za pomoc\u0105 jakiego\u015b plastikowego arkusza, kupionego w sklepie z artyku\u0142ami biurowymi). <\/p>
Standardowe \u015bwietl\u00f3wki maj\u0105 niski parametr CRI i wpadaj\u0105 w paskudne zafarby. Jednak istniej\u0105 te\u017c stricte fotograficzne modele, maj\u0105ce wysokie CRI i odpowiedni\u0105 temperatur\u0119. S\u0105 oznaczone numerem 950, czyli RA ponad 90 i 5000K. Godne polecenia s\u0105 \u015bwietl\u00f3wki Osram serii Lumilux Proof<\/a>, i Phillips serii Graphica<\/a> \u2013 s\u0105 przeznaczone w\u0142a\u015bnie do zastosowa\u0144 o krytycznym znaczeniu barwy i co wa\u017cne, ceny nie s\u0105 bardzo wysokie. Wad\u0105 \u015bwietl\u00f3wek liniowych i tych, kt\u00f3re za chwil\u0119 opisz\u0119 jest brak regulacji jasno\u015bci w standardowych oprawach.<\/p>
\u015awietl\u00f3wki E27<\/strong>
Wspominam o nich ju\u017c tylko z konieczno\u015bci, poniewa\u017c ma\u0142o kto chce montowa\u0107 w mieszkaniu \u015bwietl\u00f3wki liniowe, a te wkr\u0119cane w miejsce zwyk\u0142ej \u017car\u00f3wki nikomu nie przeszkadzaj\u0105 i zazwyczaj s\u0105 pierwszym wyborem. Niestety \u015bwietl\u00f3wki na gwint E27 nie wyst\u0119puj\u0105 w postaci z wysokim RA (niby fotograficzne maj\u0105 90, ale 90 to nie 98, ale one one bardzo zmieniaj\u0105 swoje parametry z up\u0142ywem czasu). Co za tym idzie ci\u0119\u017cko unikn\u0105\u0107 zafarb\u00f3w. ju\u017c lepiej by\u0142oby kupi\u0107 kilka \u015bwietl\u00f3wek o ma\u0142ej mocy (zazwyczaj najmocniejsze maj\u0105 nieco powy\u017cej 20W), zamiast jednej du\u017cej (mog\u0105cej mie\u0107 nawet 250W). Te ma\u0142e s\u0105 do kupienia w ka\u017cdym sklepie, du\u017ce tylko w tych ze sprz\u0119tem fotograficznym i filmowym. Niestety problemem jest znalezienie wersji, kt\u00f3ra nie b\u0119dzie \u015bwieci\u0142a zbyt ciep\u0142o ani zbyt zimno, a finalnie i tak najpewniej b\u0119dziemy mie\u0107 zafarby.<\/p>Ma\u0142e \u015bwietl\u00f3wki mo\u017cna rozmie\u015bci\u0107 w kilku lampach, a wi\u0119c uzyska\u0107 znacznie mi\u0119ksze i bardziej r\u00f3wnomierne \u015bwiat\u0142o. Natomiast gdy nie ma wyboru i trzeba zamontowa\u0107 kilka \u015bwietl\u00f3wek w jednym gwincie, to wystarczy kupi\u0107 z\u0142odziejk\u0119, kt\u00f3ra z jednego zrobi ich kilka (wystarczy na 2 lub 4 gwinty, ale widzia\u0142em nawet z z sze\u015bcioma).<\/p>
![\"zlodziejka\"](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/zlodziejka-680x355.jpg\")
<\/figure><\/div>Przyk\u0142adowy rozga\u0142\u0119\u017anik, do kupienia tutaj<\/a>. Dzisiaj mamy zdecydowanie lepsze opcje, wi\u0119c takich \u015bwietl\u00f3wek bym unika\u0142 i wybra\u0142 np. \u017car\u00f3wk\u0119 LEDow\u0105, byle tylko odpowiedni\u0105\u2026<\/p>
\u017bar\u00f3wki LEDowe<\/strong>
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017car\u00f3wek diodowych to straszny syf. Na szcz\u0119\u015bcie istniej\u0105 ju\u017c dobre \u017car\u00f3wki LEDowe, jak i ca\u0142e lampy diodowe, po prostu trzeba zna\u0107 konkretne modele. Je\u015bli kto\u015b chce sam\u0105 \u017car\u00f3wk\u0119, to nie ma du\u017cego wyboru i te sprzedawane pod mark\u0105 Yuji s\u0105 najlepsz\u0105 opcj\u0105. To diody tak dobre, \u017ce mo\u017cna by ich u\u017cywa\u0107 jako o\u015bwietlenia referencyjnego do ogl\u0105dania wydruk\u00f3w. Niestety \u015bwiec\u0105 do\u015b\u0107 punktowo, nie s\u0105 tanie i same w sobie nie maj\u0105 \u017cadnych funkcji smart, a wi\u0119c o ewentualn\u0105 regulacj\u0119 jasno\u015bci trzeba samemu zadba\u0107. Chc\u0105c r\u00f3wnomiernie o\u015bwietli\u0107 \u015bcian\u0119, jedna sztuka to za ma\u0142o.<\/p>Lampy LED do video<\/strong>
Mo\u017cna te\u017c u\u017cy\u0107 lamp diodowych, stworzonych do kr\u0119cenia video. Je\u015bli nie b\u0119dziemy szuka\u0107 po\u015br\u00f3d najwi\u0119kszego szmelcu, to sporo modeli ~5600K b\u0119dzie mie\u0107 odpowiedni\u0105 biel, a do tego nawet bardzo dobre odwzorowanie barw. Nie ma sensu kupowanie lamp z diodami mieszanymi (3000K + 5600K), potrzeba nam tylko 5600K. Niestety ceny nie zach\u0119caj\u0105, do tego wiele modeli jest aktywnie ch\u0142odzonych, a ha\u0142as wentylatora mo\u017ce przeszkadza\u0107 w pracy. Np. gdy pierwszy raz u\u017cywa\u0142em lampy filmowej do retuszu, to poza klimatyzacj\u0105, by\u0142a najg\u0142o\u015bniejszym elementem w pomieszczeniu. Komputer w czasie retuszu mia\u0142em niemal bezg\u0142o\u015bny, wi\u0119c tylko podczas renderowania video ha\u0142asowa\u0142 bardziej od o\u015bwietlenia. Gdy p\u00f3\u017aniej znowu u\u017cy\u0142em tej lampy, tym razem do jednoczesnego o\u015bwietlenia \u015bciany i mojej twarzy, na potrzeby nagra\u0144 d\u017awi\u0119ku z obrazem, to ha\u0142as jej wentylatora w\u0142a\u015bciwie uniemo\u017cliwia\u0142 uzyskanie czystego audio, wi\u0119c mia\u0142em kolejny pow\u00f3d, by zmieni\u0107 o\u015bwietlenie.<\/p>Tak jak w przypadku \u015bwietl\u00f3wek, najlepsze b\u0119d\u0105 lampy d\u0142ugie, a w\u0105skie. Czyli tzw. miecze. Jest jeden model, kt\u00f3ry wybija si\u0119 bardzo nisk\u0105 cen\u0105 i dok\u0142adnie takim \u015bwiat\u0142em, jakiego nam potrzeba – YongNuo YN360S 5600K, kosztuj\u0105ca nieco ponad 100 z\u0142. W dodatku jest ch\u0142odzona pasywnie, a wi\u0119c nie generuje \u017cadnego dodatkowego ha\u0142asu. Jest te\u017c na tyle cienka, \u017ce mo\u017cna by j\u0105 nawet wsun\u0105\u0107 do oprawy rastrowej, je\u015bli nie ma si\u0119 pomys\u0142u na jej monta\u017c. Doskonale nadaje si\u0119 tak\u017ce do umieszczenia za ekranem, a ja sam ich obecnie u\u017cywam zar\u00f3wno do o\u015bwietlenia ca\u0142ego pomieszczenia, jak i by uzyska\u0107 \u015bwiat\u0142o zza monitora podczas nagrywania live czy nawet zwyk\u0142ych rozm\u00f3w video. Jednak tej lampie po\u015bwi\u0119ci\u0142em ca\u0142y osobny artyku\u0142 i w nim jest znacznie wi\u0119cej informacji – link<\/a>. W ka\u017cdym razie prostok\u0105tn\u0105 lamp\u0105 jest ci\u0119\u017cej o\u015bwietli\u0107 pomieszczenie tak dobrze jak mieczem.<\/p>
Halogeny<\/strong>
Porz\u0105dne o\u015bwietlenie mo\u017cna uzyska\u0107 przy pomocy halogen\u00f3w, kt\u00f3re, niestety, maj\u0105 istotne wady: bardzo si\u0119 grzej\u0105, pobieraj\u0105 du\u017co pr\u0105du, wymagaj\u0105 bardzo stabilnego napi\u0119cia, \u017ceby trzyma\u0107 parametry, do tego sumarycznie wychodz\u0105 dro\u017cej od innych rozwi\u0105za\u0144. Aczkolwiek dzi\u0119ki wysokiemu RA nadaj\u0105 si\u0119 do ogl\u0105dania wydruk\u00f3w. Nie rozwijam tutaj tego tematu, bo ci\u0119\u017cko mi znale\u017a\u0107 pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego w dzisiejszych czasach kto\u015b mia\u0142by i\u015b\u0107 w takie \u015bwiat\u0142o.<\/p>Moje do\u015bwiadczenia, czyli jak nie o\u015bwietla\u0107 stanowiska komputerowego i prowizorka goni\u0105ca prowizork\u0119<\/h2>
Na potrzeby tej notki odkopa\u0142em troch\u0119 starszych zdj\u0119\u0107, ale to s\u0105 jakie\u015b przypadkowe uj\u0119cia, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nigdy nie mia\u0142y by\u0107 pokazane. Tak\u017ce miejsce z komputerem pokazuj\u0105 kiepsko i s\u0105 fatalnej jako\u015bci, ale chyba lepsze to, ni\u017c nic. D\u0142ugo brakowa\u0142o mi do\u015bwiadczenia z o\u015bwietleniem miejsca pracy, wi\u0119c by\u0142o to b\u0142\u0105dzenie po omacku i du\u017co nauki na w\u0142asnych b\u0142\u0119dach. Na szcz\u0119\u015bcie nigdy nie zale\u017ca\u0142o mi na tym, \u017ceby lampy by\u0142y estetyczne, co umo\u017cliwi\u0142o mn\u00f3stwo eksperyment\u00f3w z r\u00f3\u017cnymi \u015bwiat\u0142ami, rozstawionymi na statywach i sprawdzanie jak przesuni\u0119cie lampy troch\u0119 w prz\u00f3d lub w ty\u0142, wp\u0142ynie na efekt finalny. Jednak to by\u0142 dalszy etap. Na pocz\u0105tku pracowa\u0142em bez jakiegokolwiek przejmowania si\u0119 o\u015bwietleniem. Powodowa\u0142o to gigantyczne problemy, tyle \u017ce wtedy jeszcze sobie nie zdawa\u0142em z tego sprawy. Nast\u0119pnie za monitorem wyl\u0105dowa\u0142a lampka biurkowa – bez zastanawiania si\u0119 nad jej kolorem, a co dopiero kolorem t\u0142a, jasno\u015bci\u0105 itd. Z lamp\u0105 by\u0142o du\u017co lepiej ni\u017c bez niej, ale wci\u0105\u017c fatalnie. Oczywi\u015bcie w\u00f3wczas my\u015bla\u0142em, \u017ce jest ekstra. <\/p>
![\"\u0179le](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/img_0460.jpeg\")
<\/a><\/figure>![\"\u0179le](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/img_0471.jpeg\")
<\/a>Jak wida\u0107, monitory by\u0142y r\u00f3wnie straszne, jak o\u015bwietlenie.<\/figcaption><\/figure> P\u00f3\u017cniej przez kilka lat pracowa\u0142em ze \u015bcian\u0105 ob\u0142o\u017con\u0105 bia\u0142ym papierem (to si\u0119 spisywa\u0142o dobrze) i \u015bwietl\u00f3wkami fotograficznymi, umieszczonymi pod sufitem, za moimi plecami (to ju\u017c gorzej). By\u0142y zamontowane w okr\u0105g\u0142ych oprawach i \u015bwieci\u0142y wsz\u0119dzie na oko\u0142o, w tym na bia\u0142\u0105 szaf\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a za mn\u0105. Skutkowa\u0142o to gigantycznym spadkiem kontrastu, a \u017ce by\u0142o to wczasach matowych ekran\u00f3w, to kontrast spad\u0142 dramatycznie i nawet na matrycy S-PVA czer\u0144 przesta\u0142a istnie\u0107. Na samym pocz\u0105tku nawet sobie z tego nie zdawa\u0142em sprawy. Po prostu my\u015bla\u0142em, \u017ce w ja\u015bniejszym \u015bwietle tak jest i ju\u017c. Jak si\u0119 zorientowa\u0142em co jest grane (chyba by\u0142o to dopiero gdy postawi\u0142em obok monitor z satynow\u0105 matryc\u0105), to czarn\u0105 blend\u0105 zastawia\u0142em te meble, kt\u00f3re si\u0119 najbardziej odbija\u0142y. Pomog\u0142o bardzo mocno, chocia\u017c gdybym lampy zamontowa\u0142 nad stanowiskiem pracy, zamiast przesuni\u0119te do ty\u0142u, to by\u0142oby jeszcze du\u017co lepiej. <\/p>
![\"Stanowisko](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/img_1112.jpg\")
<\/a><\/figure>Niestety nigdy nie doprowadzi\u0142em w tym pomieszczeniu o\u015bwietlenia do porz\u0105dku, ale w por\u00f3wnaniu do tego co mia\u0142em wcze\u015bniej, to i tak by\u0142o bardzo dobrze i spokojnie mo\u017cna tam by\u0142o robi\u0107 retusz. Na fotce tego nie wida\u0107, ale lampy by\u0142y rozstawione bardzo szeroko, wi\u0119c ca\u0142a \u015bciana by\u0142a o\u015bwietlona r\u00f3wno.<\/p>
Zaraz po przeprowadzce cofn\u0105\u0142em si\u0119 w o\u015bwietleniowym rozwoju, bo potrzebowa\u0142em tymczasowego rozwi\u0105zania. Wiedzia\u0142em, \u017ce za kilka miesi\u0119cy znowu zmieni\u0119 lokum i nie u\u015bmiecha\u0142o mi si\u0119 eksperymentowanie, wi\u0119c zastosowa\u0142em rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re stosowa\u0142em, od lat kiedy w hotelach trzeba by\u0142o robi\u0107 pilny retusz. Czyli u\u017cywa\u0142em halogenu w lampie studyjnej, umieszczonej na statywie. By\u0142a wycelowana mi\u0119dzy sufit, a \u015bcian\u0119 za monitorem. Szkoda mi by\u0142o zu\u017cywa\u0107 sprz\u0119t studyjny w taki spos\u00f3b, bo lampa ca\u0142a lampa musia\u0142a by\u0107 w\u0142\u0105czona i ch\u0142odzenie w niej chodzi\u0142o na pe\u0142nych obrotach. Dlatego szybko kupi\u0142em mocowanie z gwintem i to do niego wkr\u0119ci\u0142em halogen. Przymocowa\u0142em tam te\u017c czasz\u0119 z tej samej lampy studyjnej. Troch\u0119 p\u00f3\u017aniej, z komputerem w innym miejscu, meble przy biurku by\u0142y tak u\u0142o\u017cone, \u017ce mog\u0142em to do nich przyczepi\u0107 \u015bwiat\u0142o klipsem i uzyska\u0107 podobny efekt finalny, jak wcze\u015bniej z boomu. Wstyd to publikowa\u0107, no ale tak sobie radzi\u0142em:<\/p>
![\"Stanowisko](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/img_3843.jpeg\")
<\/a>Ten wycinek t\u0142a studyjnego przed laptopem zas\u0142ania lustro :).<\/figcaption><\/figure> Jako \u017ce by\u0142 to halogen, to ca\u0142o\u015b\u0107 grza\u0142a si\u0119 tak potwornie, \u017ce finalnie niemal wszystko si\u0119 stopi\u0142o. Nie do\u015b\u0107, \u017ce dzia\u0142a\u0142o jak grzejnik, co przy 40 stopniowej temperaturze za oknem \u015brednio mi pasowa\u0142o, to jeszcze bra\u0142o wi\u0119cej pr\u0105du, ni\u017c projektor. P\u00f3\u017aniej, na kolejnym gwincie, zamontowa\u0142em \u015bwietl\u00f3wk\u0119 fotograficzn\u0105, zamiast halogenu. <\/p>
Troch\u0119 p\u00f3\u017aniej przysz\u0142a pora na zrobienie porz\u0105dnego o\u015bwietlenia, jednak w miedzy czasie ponownie zda\u0142em sobie spraw\u0119, jak du\u017ce znaczenie ma to, co si\u0119 znajduje za plecami u\u017cytkownika. Bia\u0142a \u015bciana by\u0142a na tyle daleko, i na tyle s\u0142abo o\u015bwietlona, \u017ce nie powodowa\u0142a problem\u00f3w, za to antyrama ze zdj\u0119ciem na tej samej \u015bcianie, odbija\u0142a mi si\u0119 w Retinie tak mocno, \u017ce najpierw j\u0105 zas\u0142ania\u0142em, a p\u00f3\u017aniej wymieni\u0142em antyram\u0119 na obraz bez szyby.<\/p>
Kolejnym etapem by\u0142o kupno 120 centymetrowej oprawy rastrowej. Niestety biurko by\u0142o bardzo p\u0142ytkie i na sta\u0142e przytwierdzone do \u015bciany, wi\u0119c lampa by\u0142a jednocze\u015bnie bardzo blisko mnie jak i \u015bciany za monitorem. Dlatego wyci\u0105\u0142em troch\u0119 t\u0142a studyjnego i przyklei\u0142em je do lampy tak, by maksymalnie zniwelowa\u0107 \u015bwiat\u0142o o\u015bwietlaj\u0105ce mnie.<\/p>
![\"Stanowisko](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/img_8265.jpeg\")
<\/a><\/figure>Lampa rastrowa zosta\u0142a ze mn\u0105 na wiele lat i sprawdza\u0142a si\u0119 bardzo dobrze. \u0141atwo by\u0142o ni\u0105 r\u00f3wnomiernie o\u015bwietli\u0107 du\u017c\u0105 powierzchni\u0119 i do dzisiaj uwa\u017cam, \u017ce ludzko\u015b\u0107 \u017cadnej lepszej oprawy nie wymy\u015bli\u0142a. Wtedy te\u017c w ramach eksperymentu wstawi\u0142em szare t\u0142o studyjne za ekran, ale szybko wr\u00f3ci\u0142em z powrotem do bia\u0142ego.<\/p>
![\"Stanowisko](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/dsc_0104.jpeg\")
<\/a><\/figure>Po przeprowadzce do obecnego mieszkania, te\u017c u\u017cywa\u0142em oprawy rastrowej. Jednak ja poza retuszem, u\u017cywam komputera te\u017c do nagra\u0144 zawieraj\u0105cych audio i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce musz\u0119 porz\u0105dnie wyg\u0142uszy\u0107 pomieszczenie. Wymaga\u0142o to m.in. bardzo nieregularnego kszta\u0142tu \u015bciany za monitorem, przez co przy ka\u017cdej lampie zamontowanej blisko, robi\u0142yby si\u0119 koszmarne cienie. \u0179le mi si\u0119 w takich warunkach pracowa\u0142o, wi\u0119c mog\u0142em albo zakry\u0107 \u015bcian\u0119 bia\u0142\u0105 tkanin\u0105 przepuszczaj\u0105c\u0105 powietrze (przez co lampa \u015bwiat\u0142o znowu by si\u0119 dobrze rozchodzi\u0142o, a d\u017awi\u0119k wci\u0105\u017c by\u0142by t\u0142umiony), albo mog\u0142em zamontowa\u0107 lamp\u0119 za swoimi plecami. Zrobi\u0142em testy jak bardzo negatywny b\u0119dzie to mia\u0142o wp\u0142yw na kontrast i wysz\u0142o mi, \u017ce dzi\u0119ki satynowej matrycy jest bardzo dobrze\u2026 pod warunkiem, \u017ce \u015bcian\u0119 za plecami uczyni\u0119 czarn\u0105. I tak chodzi\u0142o mi to po g\u0142owie, wi\u0119c d\u0142ugo nie zwleka\u0142em. W\u00f3wczas zamiast oprawy rastrowej, wystarczy\u0142 mi najprostszy uchwyt na \u015bwietl\u00f3wk\u0119, tyle \u017ce znowu r\u00f3\u017cnymi dodatkowymi elementami ukierunkowa\u0142em \u015bwiat\u0142o. Przy czym zamontowanie lampy kilkana\u015bcie centymetr\u00f3w za moimi plecami si\u0119 w og\u00f3le nie sprawdzi\u0142o – o\u015bwietla\u0142a mi wtedy mocno r\u0119ce, blond fryzur\u0119, a co ruszy\u0142em g\u0142ow\u0105, to w ramkach okular\u00f3w co\u015b mi si\u0119 mieni\u0142o. Lampa umieszczona dalej sprawi\u0142a, \u017ce \u015bwiat\u0142o pada\u0142o na mnie ju\u017c tylko od ty\u0142u, w dodatku rzuca\u0142em cie\u0144 na d\u0142onie, klawiatur\u0119 i tablet pi\u00f3rkowy, dlatego tak ju\u017c zosta\u0142o. P\u00f3\u017aniej wymieni\u0142em \u015bwietl\u00f3wk\u0119 na LEDy i mam tak do dzisiaj.<\/p>
![\"Bardzo](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/homepod-stereo.jpg\")
<\/figure>Dodam \u017ce kilka razy zda\u017cy\u0142o mi si\u0119 mie\u0107 biurko we wn\u0119ce (nawet teraz tak mam, co wida\u0107 na powy\u017cszym zdj\u0119ciu). W\u00f3wczas lampa bezpo\u015brednio nad ekranem o\u015bwietla\u0142a mi znakomicie wszystko, co by\u0142o przede mn\u0105, ale poza wn\u0119k\u0105 panowa\u0142y ciemno\u015bci, kt\u00f3re zawsze k\u0105tem oka dostrzega\u0142em. Nigdy mi to nie pasowa\u0142o i zawsze u\u017cywa\u0142em wtedy dodatkowego \u015bwiat\u0142a, by te miejsca roz\u015bwietli\u0107 (no chyba \u017ce tak jak w tej chwili – \u015bwiat\u0142o jest z ty\u0142u, to nie ma takiej potrzeby).<\/p>
Dawniej skupia\u0142em si\u0119 na ustawieniu takiej samej bieli na ekranie, jak na jego otoczeniu (test na bia\u0142\u0105 kartk\u0119) i p\u00f3\u017aniejszym dostosowaniu szaro\u015bci za monitorem. Na matowych matrycach na pierwszy rzut oka nie by\u0142o wida\u0107 wad takiego rozwi\u0105zania. Ale matowych ju\u017c od lat nie u\u017cywam, a skoro w tym \u015bwietle robi\u0119 wy\u0142\u0105cznie retusz, to w moim przypadku mocne \u015bwiat\u0142o, przy malowanej na szaro \u015bcianie, jest tylko niepotrzebnym problemem (odbicia). Czyli u mnie jak i u prawie ka\u017cdego, bia\u0142a \u015bciana i dobranie do niej odpowiedniego \u015bwiat\u0142a (zamiast dobrania \u015bwiat\u0142a pod papier i malowania \u015bciany) jest najlepsz\u0105 opcj\u0105.<\/p>
Moje obecne stanowisko na video<\/h2>