Spis tre\u015bci<\/h2>- Zgody potrzebne do zrobienia sesji zdj\u0119ciowej<\/a>
Udost\u0119pnianie miejsca
Rozpowszechnianie wizerunku
Przedmioty obj\u0119te prawami autorskimi na zdj\u0119ciach<\/li>- Sesje TFP i podatek od nich<\/a><\/li>
- Bezprawne wykorzystanie zdj\u0119\u0107<\/a><\/li>
- Prawa Facebooka do zdj\u0119\u0107<\/a><\/li>
- Cytowanie zdj\u0119\u0107<\/a><\/li>
- Umowy potrzebne do zrobienia sesji i webinar (ankieta)<\/a><\/li>
- Zako\u0144czenie<\/a><\/li>
- Dodatkowe materia\u0142y<\/a><\/li><\/ul>
![\"\"](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/4-870x455-1.jpg\")
<\/figure>Umowy potrzebne osobom robi\u0105cym zdj\u0119cia znajdziesz tutaj<\/a>.<\/p>Zgody potrzebne do zrobienia sesji zdj\u0119ciowej<\/h2>
Chc\u0119 zrobi\u0107 bardzo prost\u0105 sesj\u0119 w \u015bwietle zastanym,\u00a0w hotelowej restauracji – bez rozstawiania jakichkolwiek lamp, blend itd. Po prostu siadam z modelk\u0105 przy stoliku i j\u0105 fotografuj\u0119. Powinienem mie\u0107 pisemn\u0105 zgod\u0119 w\u0142a\u015bciciela lokalu, \u017ceby m\u00f3c te zdj\u0119cia publikowa\u0107?<\/p>
Wchodz\u0105c do lokalu stanowi\u0105cego w\u0142asno\u015b\u0107 prywatn\u0105, musimy liczy\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce panuj\u0105 w nim zasady narzucone przez w\u0142a\u015bciciela. Niekiedy mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119, \u017ce znajdziemy we wn\u0119trzu tabliczk\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z zakazem fotografowania lub filmowania. Owszem, mo\u017cemy j\u0105 zignorowa\u0107, ale wtedy musimy liczy\u0107 si\u0119 z konsekwencjami „\u017cyciowymi”, czyli najprawdopodobniej intryguj\u0105c\u0105 rozmow\u0105 z ochroniarzem. Nawet gdy nie odnajdujemy \u017cadnej tabliczki, w mojej ocenie warto zapyta\u0107 o mo\u017cliwo\u015b\u0107 fotografowania. To pozwoli unikn\u0105\u0107 nam ewentualnych nieprzyjemno\u015bci.<\/p>
Je\u017celi uda nam si\u0119 bezproblemowo wykona\u0107 zdj\u0119cia bez rozmowy z nikim i bez \u017cadnej nieprzyjemnej interwencji ze strony ochroniarza, to p\u00f3\u017aniej mo\u017cemy zachodzi\u0107 w g\u0142ow\u0119, czy aby na pewno wolno nam takie zdj\u0119cia rozpowszechnia\u0107. Tutaj musimy zastanowi\u0107 si\u0119, w jakiej przestrzeni przysz\u0142o nam wykona\u0107 zdj\u0119cia. G\u0142\u00f3wnie chodzi o ustalenie, czy aran\u017cacja wn\u0119trza nie stanowi czasem utworu w rozumieniu prawa autorskiego i czy aby naszym celem nie by\u0142o w\u0142a\u015bnie wykorzystanie tego oryginalnego wn\u0119trza dla wzbogacenia naszego zdj\u0119cia. Zak\u0142adam jednak, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci zdj\u0119\u0107 portretowych wn\u0119trze b\u0119dzie mo\u017cna uzna\u0107 za element bez znaczenia dla g\u0142\u00f3wnego tematu zdj\u0119cia i wtedy mo\u017cemy by\u0107 relatywnie spokojni.<\/p>
Niezale\u017cnie od mo\u017cliwych dr\u00f3g argumentacji, ja zawsze swoim klientom, szczeg\u00f3lnie tym organizuj\u0105cym sesje w celu dalszego komercyjnego u\u017cytku zdj\u0119ciowego, polecam uzyskanie stosownej zgody od w\u0142a\u015bciciela wn\u0119trza i zawarcie z nim cho\u0107by podstawowej umowy. Lepiej ustali\u0107 to na samym pocz\u0105tku ni\u017c p\u00f3\u017aniej bawi\u0107 si\u0119 w rozwi\u0105zywanie konfliktu, kt\u00f3ry je\u015bli nawet nie zaszkodzi nam na drodze prawnej, to mo\u017ce po prostu wyrz\u0105dzi\u0107 szkody wizerunkowe.<\/p>
Szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 warto zachowa\u0107 w przypadku wykonywania zdj\u0119\u0107 w charakterystycznych wn\u0119trzach, kt\u00f3re s\u0105 od razu s\u0105 rozpoznawalne. W sytuacji, gdy wn\u0119trze stanowi jedynie t\u0142o, zupe\u0142nie nierozpoznawalne, np. mocno rozmyte, to oczywi\u015bcie zgoda na rozpowszechnianie nie b\u0119dzie konieczna. Gdy szukamy podmiotu, z kt\u00f3rym zawrze\u0107 umow\u0119 lub uzyska\u0107 zgod\u0119, powinna by\u0107 to osoba uprawniona do reprezentacji w\u0142a\u015bciciela wn\u0119trza. Najbezpieczniej po prostu uzyska\u0107 doj\u015bcie do w\u0142a\u015bciciela.<\/p>
A co je\u015bli wynajm\u0119 pok\u00f3j w hotelu? Mimo \u017ce za niego zap\u0142aci\u0142em, i tak musz\u0119 mie\u0107 zgod\u0119 na publikacj\u0119?<\/p>
Samo zap\u0142acenie za pok\u00f3j niczego nie przes\u0105dza. Istot\u0105 umowy zawieranej z hotelem w przypadku zap\u0142aty za pok\u00f3j jest wynaj\u0119cie pokoju na okre\u015blony czas, ale nie mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystywania wn\u0119trz do realizacji sesji zdj\u0119ciowych. Oczywi\u015bcie wszystko zale\u017cy od skali przedsi\u0119wzi\u0119cia. Trudno mi sobie wyobrazi\u0107, by w\u0142a\u015bciciel hotelu \u015bciga\u0142 prywatne zdj\u0119cia wrzucane na Facebooka. Ale gdy mamy do czynienia z sesj\u0105 komercyjn\u0105, a wn\u0119trze stanowi istotny element zdj\u0119cia, warto zadba\u0107 o odpowiedni\u0105 zgod\u0119.<\/p>
Ostatecznie zdecydowa\u0142em si\u0119 na zrobienie sesji we wspomnianej restauracji i mam ju\u017c potrzebn\u0105 umow\u0119 z w\u0142a\u015bcicielem. Jednak modelka siedzi przy stoliku, na kt\u00f3rym jest dobrze widoczna puszka Coca-coli i papierosy Marlboro. W tle wida\u0107 kilkadziesi\u0105t butelek z r\u00f3\u017cnymi znanymi napojami, a na \u015bcianie wisi zdj\u0119cie jakiego\u015b fotografa i obraz. Czy b\u0119dzie legalne publikowanie zdj\u0119\u0107, zawieraj\u0105cych wspomniane przedmioty?<\/p>
Zacznijmy od tego, \u017ce sam projekt puszki Coca-coli oraz projekt opakowania papieros\u00f3w Marlboro mo\u017cna uzna\u0107 za utwory w rozumieniu prawa autorskiego. Oznacza to, \u017ce do tych projekt\u00f3w komu\u015b przys\u0142uguj\u0105 prawa autorskie. To natomiast prowadzi nas do wniosku, \u017ce podmiot uprawniony z tytu\u0142u praw autorskich posiada monopol na decydowanie o tym, w jaki spos\u00f3b jego utw\u00f3r b\u0119dzie wykorzystywany. Pos\u0142uguj\u0119 si\u0119 tutaj oczywi\u015bcie pewnym uproszczeniem, ale robi\u0119 to celowo na potrzeby zwi\u0119z\u0142o\u015bci odpowiedzi.<\/p>
Gdyby\u015bmy poprzestali na stwierdzeniu, \u017ce tw\u00f3rca projektu ma monopol w decydowaniu o jego dalszym wykorzystaniu, to doszliby\u015bmy do wniosku, \u017ce nie mo\u017cemy rozpowszechnia\u0107 zdj\u0119cia zawieraj\u0105cego taki projekt, poniewa\u017c w ten spos\u00f3b wkroczymy w monopol tw\u00f3rcy i naruszymy jego prawa autorskie. Na szcz\u0119\u015bcie, w prawie autorskim funkcjonuje co\u015b takiego jak dozwolony u\u017cytek chronionych utwor\u00f3w. Chodzi o to, \u017ce prawo przewiduje pewne sytuacje, gdy mo\u017cemy wkroczy\u0107 w monopol tw\u00f3rcy i korzysta\u0107 z jego utworu bez pytania o zgod\u0119.<\/p>
Wszystkie postacie dozwolonego u\u017cytku opisane s\u0105 w art. 23 – 35 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Najbardziej rozpoznawaln\u0105 postaci\u0105 dozwolonego u\u017cytku jest prawo cytatu, kt\u00f3re to prawo kojarzy niemal ka\u017cdy, ale ju\u017c nie ka\u017cdy potrafi je prawid\u0142owo stosowa\u0107. W konsekwencji, prawo cytatu jest najcz\u0119\u015bciej nadu\u017cywan\u0105 form\u0105 dozwolonego u\u017cytku i nagminne s\u0105 sytuacje bezprawnego powo\u0142ywania si\u0119 na nie.<\/p>
Jednak w naszej sytuacji z puszk\u0105 Coca-coli i papierosami Marlboro nie b\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia z prawem cytatu. Z punktu widzenia tego stanu faktycznego bardziej powinna nas zainteresowa\u0107 inna posta\u0107 dozwolonego u\u017cytku, jak\u0105 jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 w\u0142\u0105czania utworu do innego utworu.<\/p>
Art. 292 [W\u0142\u0105czanie do innego utworu] Wolno w spos\u00f3b niezamierzony w\u0142\u0105czy\u0107 utw\u00f3r do innego utworu, o ile w\u0142\u0105czony utw\u00f3r nie ma znaczenia dla utworu, do kt\u00f3rego zosta\u0142 w\u0142\u0105czony.<\/em><\/p><\/blockquote>Czy\u017c to w\u0142a\u015bnie nie ten przepis idealnie oddaje to, co robimy? Wykonujemy zdj\u0119cie, kt\u00f3re samo w sobie jest utworem, do kt\u00f3rego prawa autorskie przys\u0142uguj\u0105 fotografowi. Na zdj\u0119ciu widoczna jest puszka Coca-coli i opakowanie papieros\u00f3w Marlboro, czyli cudze utwory. W\u0142\u0105czyli\u015bmy je do naszego zdj\u0119cia, ale poniewa\u017c nie maj\u0105 one wi\u0119kszego znaczenia dla naszego zdj\u0119cia, mogli\u015bmy to zrobi\u0107, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na dozwolony u\u017cytek. To samo dotyczy\u0107 b\u0119dzie pozosta\u0142ych etykiet napoj\u00f3w widocznych w tle oraz zdj\u0119cia i obrazu wisz\u0105cych na \u015bcianie.<\/p>
Oczywi\u015bcie ten dozwolony u\u017cytek znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy g\u0142\u00f3wnym tematem zdj\u0119cia jest modelka, a wszystkie pozosta\u0142e elementy nie maj\u0105 znaczenia dla g\u0142\u00f3wnego tematu, a znalaz\u0142y si\u0119 na zdj\u0119ciu niejako przez przypadek.<\/p>
Rozstrzygni\u0119cie tematu na gruncie prawa autorskiego nie za\u0142atwia jeszcze jednak sprawy. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce zar\u00f3wno Coca-cola, jak i Marlboro to zarejestrowane znaki towarowe. Ja wprawdzie nie zajmuj\u0119 si\u0119 znakami towarowymi, ale w podstawowym zakresie mo\u017cna tutaj wyobrazi\u0107 sobie hipotetyczn\u0105 sytuacj\u0119, gdy zdj\u0119cie ma zosta\u0107 wykorzystane w reklamie. W takiej sytuacji, rozpowszechnianie zdj\u0119cia b\u0119dzie mo\u017cna rozpatrywa\u0107 z punktu widzenia naruszenia prawa ochronnego do znaku towarowego.<\/p>
Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nale\u017cy zachowa\u0107 czujno\u015b\u0107 w przypadku, gdy zdj\u0119cie ma zosta\u0107 wykorzystywane w celach komercyjnych. Trzeba w takiej sytuacji my\u015ble\u0107 nie tylko o prawie autorskim, ale r\u00f3wnie\u017c o ochronie znak\u00f3w towarowych. Ponadto, w ekstremalnych sytuacjach mo\u017cemy spotka\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z zarzutem pope\u0142nienia czynu nieuczciwej konkurencji, np. gdyby znane logotypy wykorzystane zosta\u0142y w celu przyci\u0105gni\u0119cia uwagi konsument\u00f3w w reklamie konkurencji.<\/p>
Po zrobieniu tych zdj\u0119\u0107 zabieram jeszcze modelk\u0119 do pobliskiego parku i tam j\u0105 fotografuj\u0119. Co od strony prawnej mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 nie tak? Mo\u017ce podej\u015b\u0107 do nas jaki\u015b ochroniarz, stara\u017c miejska lub policja i powiedzie\u0107 \u201eprzepraszamy bardzo, ale tutaj nie wolno fotografowa\u0107\u201d?<\/p>
To oczywi\u015bcie zale\u017cy od tego, gdzie zdj\u0119cia wykonujemy. S\u0105 takie miejsca, gdzie b\u0119dzie to niedopuszczalne, np. ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwowego. Gdy chodzi o og\u00f3lnodost\u0119pne parki etc., to nie ma tutaj wi\u0119kszego problemu. Pami\u0119tajmy oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c o tym, jak sesja wygl\u0105da. Z przymru\u017ceniem oka powiedzia\u0142bym, \u017ce nie polecam wykonywania akt\u00f3w w miejscach publicznych ;-).<\/p>
![\"\"](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8657_1-867x1300.jpg\")
<\/figure><\/h2>Zdj\u0119cie pochodzi z archiwum Wojciecha Wawrzaka. <\/p>
Rozpowszechnianie wizerunku<\/h2>
Przed niekomercyjn\u0105 sesj\u0105 (zdj\u0119cia do portfolio) podpisuj\u0119 z modelk\u0105 umow\u0119 o udost\u0119pnienie wizerunku. Co w przypadku gdy dziewczyna jest niepe\u0142noletnia? Z kim wtedy podpisuj\u0119 umow\u0119 – z jej rodzicami\/opiekunem prawnym czy z jej agencj\u0105? Powinienem podpis dodatkowo weryfikowa\u0107, aby mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce zosta\u0142 z\u0142o\u017cony przez osob\u0119 do tego upowa\u017cnion\u0105?<\/p>
W przypadku osoby niepe\u0142noletniej zgod\u0119 na rozpowszechnianie jej wizerunku udziela jej przedstawiciel ustawowy, czyli najcz\u0119\u015bciej rodzic. Mo\u017cna wyobrazi\u0107 sobie r\u00f3wnie\u017c sytuacj\u0119, gdy modelka nale\u017cy do agencji i taka zgoda zosta\u0142a uprzednio przez udzielona przez rodzica agencji, a agencja ma prawo dalej udziela\u0107 takich zg\u00f3d.<\/p>
Je\u017celi chodzi o autentyczno\u015b\u0107 podpisu na takiej zgodzie, w przypadku, gdy nie mamy bezpo\u015bredniego kontaktu z przedstawicielem ustawowym, powstaje oczywi\u015bcie pytanie, czy podpis rzeczywi\u015bcie pochodzi od uprawnionej osoby czy te\u017c mo\u017ce zosta\u0142 sfa\u0142szowany przez sam\u0105 modelk\u0119. Nie ma tutaj niestety dobrej odpowiedzi, jak post\u0119powa\u0107. Trudno oczekiwa\u0107, by za ka\u017cdym razem weryfikowa\u0107 autentyczno\u015b\u0107 podpisu, cho\u0107 oczywi\u015bcie je\u017celi jest taka mo\u017cliwo\u015b\u0107, b\u0119dzie to akt do\u0142o\u017cenia nale\u017cytej staranno\u015bci.<\/p>
Zgod\u0119 na wizerunek mo\u017cna cofn\u0105\u0107, ale mo\u017ce istnieje jaki\u015b spos\u00f3b na zabezpieczenie si\u0119 przed tym?<\/p>
Cofni\u0119cie zgody na rozpowszechnianie wizerunku sankcjonuje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej kar\u0105 umown\u0105 okre\u015blonej sytuacji. Czyli przewiduje si\u0119, \u017ce je\u017celi zgoda zostanie cofni\u0119ta, to osoba cofaj\u0105ca musi zap\u0142aci\u0107 kar\u0119 umown\u0105. Warto dobrze zastanowi\u0107 si\u0119 nad jej wysoko\u015bci\u0105, by pokry\u0142a ewentualn\u0105 szkod\u0119 wynik\u0142\u0105 z cofni\u0119cia zgody.<\/p>
O odpowiednie zabezpieczenie na wypadek cofni\u0119cia zgody nale\u017cy zadba\u0107 r\u00f3wnie\u017c w sytuacji, gdy modelka otrzymuje wynagrodzenie. Uprawnienie do cofni\u0119cia zgody, ze wzgl\u0119du na osobisty charakter prawa do wizerunku, niezale\u017cne jest od tego, czy modelka wynagrodzenie otrzyma\u0142a czy nie.<\/p>
Je\u015bli np. przygotowano katalog, kt\u00f3ry zosta\u0142 wydrukowany w gigantycznym nak\u0142adzie i idzie na ca\u0142y \u015bwiat, to kara liczona w milionach z\u0142otych nie wydaje si\u0119 przesadzona. W ko\u0144cu ca\u0142a kampania b\u0119dzie musia\u0142a zosta\u0107 wstrzymana, sesja zrobiona od zera itd. Z drugiej strony wpisanie zbyt wysokiej kary tylko u\u0142atwi podwa\u017cenie umowy w s\u0105dzie, a ewentualne wyegzekwowanie tych pieni\u0119dzy wydaje si\u0119 nierealne, mog\u0105 wr\u0119cz przekracz\u0105\u0107 zarobki ca\u0142ego \u017cycia. Wi\u0119c jaki spos\u00f3b skalkulowa\u0107 kar\u0119 za wycofanie wizerunku?<\/p>
Nie ma tutaj niestety \u017cadnej z\u0142otej recepty. Uwa\u017cam jednak, \u017ce lepiej zawy\u017cy\u0107 kar\u0119 umown\u0105 ni\u017c ja zani\u017cy\u0107. Dlaczego? Dlatego, \u017ce zawy\u017cenie kary nie wp\u0142ywa na niewa\u017cno\u015b\u0107 ca\u0142ej umowy. Na podstawie zawy\u017conej kary umownej nie jeste\u015bmy w stanie podwa\u017cy\u0107 ca\u0142ej umowy. Jedynie na etapie post\u0119powania s\u0105dowego mo\u017cemy domaga\u0107 si\u0119 miarkowania wysoko\u015bci kary umownej z uwagi na jej ra\u017c\u0105co wyg\u00f3rowan\u0105 wysoko\u015b\u0107.<\/p>
Ponadto, uwa\u017cam, \u017ce w przypadku takich projekt\u00f3w, jak wspomnia\u0142e\u015b, warto zawsze przewidzie\u0107 dodatkowe postanowienie, \u017ce wycofanie zgody dzia\u0142a na przysz\u0142o\u015b\u0107, ale nie pozbawia podmiotu, kt\u00f3remu zgoda zosta\u0142a udzielona, na korzystanie z materia\u0142\u00f3w ju\u017c wyprodukowanych. Jasne, mo\u017cna dyskutowa\u0107 nad dopuszczalno\u015bci\u0105 takiego postanowienia, ale uwa\u017cam, \u017ce tego rodzaju projektach nie warto si\u0119 go obawia\u0107. Nic nie mamy do stracenia, a jednak jest to dodatkowe zabezpieczenie, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce zostanie uwzgl\u0119dnione przez s\u0105d w razie sporu.<\/p>
A co z polami eksploatacji? Z tego co wiem musz\u0105 by\u0107 sprecyzowane w umowie. Natomiast mnie zastanawia na ile dok\u0142adnie musi to zosta\u0107 zrobione. Je\u015bli sesja p\u00f3jdzie do druku w czasopi\u015bmie, to trzeba koniecznie wpisa\u0107 jego tytu\u0142, czy wystarczy tylko \u201epapierowe wydania czasopism\u201d lub co\u015b podobnego? To samo dotyczy Internetu – raczej ci\u0119\u017cko by\u0142oby wypunktowa\u0107 wszystkie strony na jakie zdj\u0119cie trafi.<\/p>
Pola eksploatacji to poj\u0119cie, kt\u00f3re pojawia si\u0119 w odniesieniu do praw autorskich i ich przenoszenia lub udzielania licencji. Prawo do wizerunku nie nale\u017cy do praw autorskich ani do praw pokrewnych, mimo \u017ce w ramach tej ustawy zosta\u0142o uregulowane, co zreszt\u0105 nie jest szczeg\u00f3lnie udanym zabiegiem, w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na cz\u0119ste mylenie wizerunku z prawami autorskimi.<\/p>
Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce prawo do wizerunku nie jest to\u017csame z prawami autorskimi, to pos\u0142ugiwanie si\u0119 poj\u0119ciem p\u00f3l eksploatacji w odniesieniu do wizerunku mo\u017ce jeszcze bardziej zaciemnia\u0107 obraz, cho\u0107 nie jest te\u017c nieprawid\u0142owe. Wszystko dlatego, \u017ce rzeczywi\u015bcie nale\u017cy w umowie o wykorzystanie wizerunku przewidzie\u0107 sposoby korzystania z wizerunku, kt\u00f3rych zgoda dotyczy. Nie s\u0105 to wprawdzie formalnie pola eksploatacji opisane w prawie autorskim, ale w praktyce chodzi o to samo, czyli w\u0142a\u015bnie o to, na jakie sposoby wykorzystania swojego wizerunku wyra\u017ca zgod\u0119 podmiot uprawniony.<\/p>
Je\u017celi chodzi o szczeg\u00f3\u0142owo\u015b\u0107 okre\u015blenia sposob\u00f3w wykorzystania wizerunku, to oczywi\u015bcie im bardziej szczeg\u00f3\u0142owo to zrobimy, tym lepiej. Jednak tak jak wspomnia\u0142e\u015b, nie zawsze b\u0119dzie to mo\u017cliwe. W takich sytuacjach mo\u017cemy pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 „rodzajowym” okre\u015bleniem sposob\u00f3w wykorzystania wizerunku, czyli w\u0142a\u015bnie „rozpowszechnianie w prasie drukowanej”, „rozpowszechnianie w Internecie”.<\/p>
Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 jeszcze uwag\u0119 na sam kontekst wykorzystania wizerunku. Je\u017celi chcemy spa\u0107 spokojnie, to powinni\u015bmy w ramach umowy o wykorzystanie wizerunku wskaza\u0107, w jakim kontek\u015bcie taki wizerunek zostanie wykorzystany. Mo\u017ce si\u0119 bowiem okaza\u0107, \u017ce mamy wprawdzie zgod\u0119 na rozpowszechnienie wizerunku w prasie drukowanej, ale nijak z tej zgody nie da si\u0119 wywnioskowa\u0107, \u017ce chodzi o wykorzystanie w celu reklamy bielizny. Mo\u017cemy mie\u0107 zgod\u0119 na rozpowszechnianie w Internecie, ale mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce nie wspomnieli\u015bmy, \u017ce chodzi o promocj\u0119 produktu, z kt\u00f3rym model totalnie si\u0119 nie uto\u017csamia. Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce rozpowszechnianie wizerunku mo\u017ce wkracza\u0107 r\u00f3wnie\u017c w kwesti\u0119 d\u00f3br osobistych, co oznacza, \u017ce nie mo\u017cemy pomija\u0107 kontekstu wykorzystania wizerunku. Osoba wyra\u017caj\u0105ca zgod\u0119 nie tylko musi mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 odno\u015bnie rodzaju medium, w jakim wizerunek zostanie wykorzystany, ale r\u00f3wnie\u017c kontekstu jego wykorzystania.<\/p>
Odejd\u017amy na chwil\u0119 od sesji zdj\u0119ciowych. Jestem w mie\u015bcie i robi\u0119 zdj\u0119cia reporta\u017cowe – mam na jednej fotografii 5 obcych mi os\u00f3b. Musz\u0119 mie\u0107 od nich wszystkich zgody na publikacj\u0119 wizerunku?<\/p>
Je\u017celi wizerunki tych os\u00f3b nie stanowi\u0105 jedynie szczeg\u00f3\u0142u wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci, czyli nie znalaz\u0142y si\u0119 w kadrze przypadkowo ze wzgl\u0119du na fotografowanie czego\u015b zupe\u0142nie innego i nie s\u0105 tematem zdj\u0119cia samym w sobie, to mo\u017cna argumentowa\u0107, \u017ce zgoda nie jest potrzebna, oczywi\u015bcie pod warunkiem, \u017ce nie mamy do czynienia z wykorzystaniem komercyjnym, bo w takim przypadku zgod\u0119 zawsze lepiej mie\u0107.<\/p>
Je\u017celi jednak te pi\u0119\u0107 os\u00f3b stanowi\u0105 „trzon” zdj\u0119cia, to zgoda na rozpowszechnianie wizerunku jest ju\u017c potrzebna, chyba \u017ce zachodzi jaki\u015b inny wyj\u0105tek od konieczno\u015bci uzyskiwania zgody, czyli dostali zap\u0142at\u0119 za pozowanie albo s\u0105 osobami powszechnie znanymi, kt\u00f3rych wizerunki zosta\u0142y utrwalone w zwi\u0105zku z pe\u0142nieniem przez nich okre\u015blonych funkcji.<\/p>
Po wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w zapraszam tutaj<\/a>.<\/p>A co z Policj\u0105 i innymi s\u0142u\u017cbami pa\u0144stwowymi w trakcie wykonywania swoich obowi\u0105zk\u00f3w – panuje przekonanie, \u017ce wtedy mo\u017cna robi\u0107 zdj\u0119cia oraz filmowa\u0107 i publikowa\u0107 to p\u00f3\u017aniej bez \u017cadnej zgody.<\/p>
Tak, panuje takie przekonanie, a nie jest ono uzasadnione. Policjant czy inny przedstawiciel s\u0142u\u017cb pa\u0144stwowych nie jest osob\u0105 powszechnie znan\u0105, a zatem mimo \u017ce wykonuje swoje funkcje zawodowe, nie b\u0119dzie znajdowa\u0107 do niego wy\u0142\u0105cznie od konieczno\u015bci uzyskiwania zgody na rozpowszechnianie wizerunku. Czasem mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 tak, \u017ce b\u0119dziemy w stanie powo\u0142a\u0107 si\u0119 na dzia\u0142anie w interesie publicznym, np. chc\u0105c napi\u0119tnowa\u0107 karygodn\u0105 postaw\u0119 policjanta. Wtedy mo\u017cna by\u0142oby pokusi\u0107 si\u0119 o wy\u0142\u0105czenie bezprawno\u015bci w oparciu o dzia\u0142anie w obronie porz\u0105dku publicznego.<\/p>
Sesje TFP<\/h2>
Mam wra\u017cenie, \u017ce je\u015bli chodzi o sesje TFP i udost\u0119pnianie wizerunku, to szablony um\u00f3w mog\u0105 by\u0107 dobrym wyj\u015bciem, oczywi\u015bcie o ile s\u0105 przygotowane porz\u0105dnie. Dobre szablony um\u00f3w s\u0105 co prawda p\u0142atne, ale o wiele ta\u0144sze ni\u017c umowa stworzona indywidualnie. Jednak taka z pewno\u015bci\u0105 przyda si\u0119 przy sesjach komercyjnych, w kt\u00f3rych zmiennych jest tak wiele, \u017ce raczej \u017caden szablon nie pomo\u017ce. Czy m\u00f3g\u0142by\u015b pokr\u00f3tce wyja\u015bni\u0107 jakie pu\u0142apki czekaj\u0105 na osoby, kt\u00f3re u\u017cywaj\u0105 um\u00f3w zawieraj\u0105cych luki i skonstruowanych niechlujnie? I jakie mog\u0105 by\u0107 tego konsekwencje?<\/p>
O podstawowym problemie wspomnieli\u015bmy w ramach jednego z wcze\u015bniejszych pyta\u0144. Chodzi o skonkretyzowanie zgody. Nawet gdy trafimy na porz\u0105dny szablon, to w takim szablonie b\u0119dzie miejsce, by\u015bmy samodzielnie skonkretyzowali zgod\u0119, podaj\u0105c medium, kontekst i czas wykorzystania wizerunku. Tutaj musimy jak najbardziej szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0107 wszystko sami. Dobry szablon o tyle nam to u\u0142atwi, \u017ce zwr\u00f3ci nam na to uwag\u0119, np. w formie komentarza do takiego postanowienia (np. moje szablony zawsze opatrzone s\u0105 komentarzami do istotnych kwestii). W przypadku niedopracowanego szablonu mo\u017cemy w og\u00f3le t\u0119 kwesti\u0119 pomin\u0105\u0107, zawieraj\u0105c umow\u0119 bez konkretyzacji sposobu wykorzystania wizerunku, co spowoduje, \u017ce taka umowa w og\u00f3le nie spe\u0142ni swojego zadania.<\/p>
O drugim problemie r\u00f3wnie\u017c wspomnieli\u015bmy w ramach naszej rozmowy. Chodzi o zabezpieczenie si\u0119 na wypadek wycofania zgody. Szablony najcz\u0119\u015bciej pomijaj\u0105 t\u0119 kwesti\u0119, ograniczaj\u0105c si\u0119 do samej zgody. Tymczasem w projektach komercyjnych brak zabezpieczenia na wypadek odwo\u0142ania zgody to ogromne ryzyko.<\/p>
Jeszcze inny problem dotyczy sytuacji, gdy kto\u015b skleja swoj\u0105 umow\u0119 z wielu r\u00f3\u017cnych wzor\u00f3w. Tutaj sytuacja cz\u0119sto wygl\u0105da najgorzej, bo nie dosy\u0107, \u017ce wiele aspekt\u00f3w zostaje pomini\u0119tych, to jeszcze mamy odmienno\u015bci terminologiczne, jak cho\u0107by r\u00f3\u017cne nazewnictwo stron w ramach umowy, kt\u00f3re prowadzi do tego, \u017ce w ko\u0144cu to ju\u017c nie mamy pewno\u015bci, jakie obowi\u0105zki dotycz\u0105 kt\u00f3rej strony.<\/p>
Kolejny, ju\u017c bardziej wizerunkowy ni\u017c prawny problem dotyczy reakcji drugiej strony na umow\u0119. Szablony dost\u0119pne w Internecie cz\u0119sto s\u0105 niechlujne, \u017ale zredagowane. Gdy wyst\u0119puj\u0105c jako profesjonalista przesy\u0142amy drugiej stronie wz\u00f3r umowy, kt\u00f3re jest po prostu nieestetyczny, to os\u0142abiamy sw\u00f3j wizerunek profesjonalisty. Nie zapominajmy, \u017ce szczeg\u00f3lnie w bran\u017cy kreatywnej nie tylko liczy si\u0119 tre\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c forma. Umowa r\u00f3wnie\u017c powinna by\u0107 estetyczna i porz\u0105dnie zredagowana, a nie by\u0107 \u015bcian\u0105 tekstu nie do odczytania.<\/p>
Na sam koniec tych problem\u00f3w powiem jeszcze o tym, \u017ce zwracaj\u0105c si\u0119 o indywidualne przygotowanie umowy, dostajemy nie tylko sam\u0105 umow\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c opiek\u0119. Cz\u0119sto zdarza si\u0119 tak, \u017ce klient przychodzi do mnie po umow\u0119, a przy okazji dowiaduje si\u0119 o wielu r\u00f3\u017cnych kwestiach, o kt\u00f3rych nie mia\u0142 poj\u0119cia. Takie kompleksowe doradztwo zwi\u0105zane z umow\u0105 okazuje si\u0119 by\u0107 bardzo warto\u015bciowe, szczeg\u00f3lnie przy projektach na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, cho\u0107 nie tylko. Polecam skorzystanie z takiej us\u0142ugi ka\u017cdemu, kto po raz pierwszy przygotowuje umow\u0119 na swoje us\u0142ugi, kt\u00f3r\u0105 b\u0119dzie potem wykorzystywa\u0142 wielokrotnie. Om\u00f3wienie wszystkich element\u00f3w indywidualnie z prawnikiem mo\u017ce sporo rozja\u015bni\u0107 w g\u0142owie.<\/p>
Wiele os\u00f3b my\u015bli, \u017ce TFP to po prostu darmowa sesja. Jak jest faktycznie i czy wystarczy podpisa\u0107 z modelk\u0105 umow\u0119 o udost\u0119pnienie wizerunku, czy trzeba co\u015b jeszcze?<\/p>
W ka\u017cdej umowie o wykorzystanie wizerunku nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o kwestii wynagrodzenia. Nale\u017cy szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0107 spos\u00f3b rozliczenia za udzielenie zgody, by potem nie by\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci, kiedy i jakie sumy maj\u0105 by\u0107 zap\u0142acone oraz w jaki spos\u00f3b ma to nast\u0105pi\u0107. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 sesjom TFP, gdzie tak naprawd\u0119 mamy do czynienia z rozliczeniem barterowym. Nale\u017cy tutaj zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, by \u015bwiadczenia stron zosta\u0142y opisane jako ekwiwalentne. To istotne z punktu widzenia dalszego rozliczenia takiej umowy. Przestrzegam jednocze\u015bnie przed zani\u017caniem warto\u015bci \u015bwiadcze\u0144 w umowie. Oczywistym jest, \u017ce wycena wzajemnych \u015bwiadcze\u0144 na 1 z\u0142 nijak ma si\u0119 do rzeczywisto\u015bci.<\/p>
Dlaczego ta warto\u015b\u0107 ma znaczenie? Cho\u0107by dlatego, \u017ce przychodem w rozumieniu podatku dochodowego s\u0105 nie tylko pieni\u0105dze, ale r\u00f3wnie\u017c warto\u015bci innych \u015bwiadcze\u0144. Czyli je\u017celi modelka w zamian za wyra\u017cenie zgody otrzymuje sesj\u0119 o warto\u015bci 500 z\u0142, to 500 z\u0142 jest jej przychodem, mimo \u017ce fizycznie do r\u0119ki pieni\u0119dzy nie dosta\u0142a. W drug\u0105 stron\u0119, przedsi\u0119biorca otrzymuj\u0105cy zgod\u0119 w ramach sesji TFP ma przych\u00f3d w postaci otrzymania zgody o okre\u015blonej warto\u015bci. By ten przych\u00f3d „wyzerowa\u0107”, musi by\u0107 w stanie wykaza\u0107, \u017ce dosz\u0142o do barteru, czyli w zamian za zgod\u0119 wykona\u0142 sesj\u0119 tej samej warto\u015bci.<\/p>
Dlatego istotne jest, by w umowie kwestie rozlicze\u0144 zosta\u0142y szczeg\u00f3\u0142owo opisane. Nie musi by\u0107 to oddzielna umowa. Najcz\u0119\u015bciej zawiera si\u0119 stosowne postanowienia w ramach jednej umowy.<\/p>
Bezprawne wykorzystanie zdj\u0119\u0107<\/h2>
Zdj\u0119cia zosta\u0142ty wykorzystane bez mojej zgody przez firm\u0119 z drugiego ko\u0144ca kraju. Powinienem wykona\u0107 zrzuty ekranu potwierdzone notarialnie, czy to mit i nie trzeba i\u015b\u0107 do notariusza? A mo\u017ce jeszcze co\u015b innego nale\u017ca\u0142oby zrobi\u0107 na samym pocz\u0105tku? Je\u015bli sesja by\u0142a na zasadach TFP, to czy modelka powinna zrobi\u0107 to samo?<\/p>
Notarialne potwierdzenia zrzut\u00f3w ekranu nie jest niezb\u0119dne. W post\u0119powaniu cywilnym dowodem mo\u017ce by\u0107 wszystko. Pozostaje jedynie kwestia wiarygodno\u015bci takich dowod\u00f3w. Zrzuty ekranu potwierdza si\u0119 po to, by dow\u00f3d mia\u0142 wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119 i nie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 podwa\u017cony przez drug\u0105 stron\u0119. Je\u015bli jednak w danej sytuacji nie mamy zrzut\u00f3w ekranu potwierdzonych notarialnie, r\u00f3wnie\u017c nie jeste\u015bmy jeszcze na straconej pozycji.<\/p>
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o rozdzieleniu praw autorskich do zdj\u0119\u0107 a prawa do wizerunku. Prawa autorskie przys\u0142uguj\u0105 fotografowi, prawo do wizerunku modelce. W zwi\u0105zku z tym, zar\u00f3wno fotograf, jak i modelka mog\u0105 dochodzi\u0107 swoich w\u0142asnych roszcze\u0144 – odpowiednio z tytu\u0142u naruszenia praw autorskich oraz naruszenia prawa do wizerunku.<\/p>
Modelka mo\u017ce pozwa\u0107 firm\u0119 o nielegalne u\u017cycie jej wizerunku, nawet je\u015bli by\u0142a to sesja komercyjna i otrzyma\u0142a za ni\u0105 wynagrodzenie? Czy tylko je\u015bli nie otrzyma\u0142a pieni\u0119dzy za pozowanie?<\/p>
Je\u017celi podmiot trzeci wykorzysta\u0142 zdj\u0119cia, co do kt\u00f3rych zgod\u0119 na rozpowszechnianie wizerunku mia\u0142 tylko inny podmiot, to modelka mo\u017ce wobec tego podmiotu naruszaj\u0105cego dochodzi\u0107 samodzielnie roszcze\u0144, nawet je\u015bli dosta\u0142a wynagrodzenie. To wynagrodzenie pokrywa niejako zgod\u0119 wobec tego, kto otrzyma\u0142 wynagrodzenie, chyba \u017ce tre\u015b\u0107 umowy wskazuje na co\u015b innego. Podobnie tre\u015b\u0107 umowy mo\u017ce wskazywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c na pe\u0142nomocnictwo udzielone agencji na dochodzenie roszcze\u0144 z tytu\u0142u naruszenia wizerunku w imieniu modelki.<\/p>
O naruszeniu praw autorskich i o tym jak na to reagowa\u0107 powsta\u0142 obszerny artyku\u0142. Znajdziesz go w sekcji z dodatkowymi materia\u0142ami.<\/p>
Prawa Facebooka do zdj\u0119\u0107<\/h2>
Wiem \u017ce to ju\u017c strasznie oklepany temat, ale wci\u0105\u017c trafiam na osoby my\u015bl\u0105ce, \u017ce wrzucenie zdj\u0119\u0107 na Facebooka jest r\u00f3wnoznaczne z przekazaniem mu wszystkich praw. Wiec jak to w ko\u0144cu jest – FB mo\u017ce zrobi\u0107 z moimi zdj\u0119ciami co tylko mu si\u0119 podoba?<\/p>
Wrzucaj\u0105c zdj\u0119cie na Facebooka, udzielasz Facebookowi licencji na rozpowszechnianie zdj\u0119cia w ramach serwisu. Facebook potrzebuje tej licencji, by m\u00f3c legalnie rozpowszechnia\u0107 dodawane przez u\u017cytkownik\u00f3w tre\u015bci w ramach serwisu. Ta licencja nie pozbawia Ciebie praw do zdj\u0119\u0107. W zwi\u0105zku z tym, wszelkiego rodzaju \u0142a\u0144cuszki kr\u0105\u017c\u0105ce na Facebooku dotycz\u0105ce prawa autorskich to bzdura wyssana z palca. W tym zakresie odsy\u0142am do mojego artyku\u0142u<\/a>.<\/p>Cytowanie zdj\u0119\u0107<\/h2>
Niekt\u00f3re portale maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 osadzania zdj\u0119\u0107 na r\u00f3\u017cnych stronach (np. Instagram), a na FB wystarczy skorzysta\u0107 z przycisku udost\u0119pniania. Dzi\u0119ki temu mog\u0119 w prosty spos\u00f3b \u201ezacytowa\u0107\u201d zdj\u0119cia kt\u00f3re si\u0119 tam znajduj\u0105. Ale co je\u015bli zdj\u0119cia nie ma na takich stronach, albo chc\u0119 np. pokaza\u0107 zdj\u0119cie z czyjego\u015b Fanpage na swoim blogu. Czy istnieje jakikolwiek spos\u00f3b na legalne cytowanie zdj\u0119\u0107, bez wcze\u015bniejszego uzyskania zgody od ich autora?<\/p>
Zasady dotycz\u0105ce cytatu znajduj\u0105 zastosowanie r\u00f3wnie\u017c do zdj\u0119\u0107. Czyli na og\u00f3lnych zasadach prawa cytatu mo\u017cemy pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 zdj\u0119ciami. Pami\u0119tajmy przy tym, \u017ce przy cytacie kluczowe znaczenie ma jego cel. Samo uatrakcyjnienie przekazu nie jest wystarczaj\u0105cym celem, by oprze\u0107 si\u0119 na ustawowym prawie cytatu.<\/p>
Niekt\u00f3re serwisy daj\u0105 r\u00f3wnie\u017c opcj\u0119 embedowania zdj\u0119\u0107 na zewn\u0105trz. Tutaj jednak r\u00f3wnie\u017c zalecam ostro\u017cno\u015b\u0107. Niby jest to zgodne z regulaminem serwisu, ale z punktu widzenia ochrony praw autorskich mo\u017ce by\u0107 nie do zaakceptowania, szczeg\u00f3lnie gdy u\u017cytek b\u0119dzie mia\u0142 charakter komercyjny. O ciekawej sprawie zwi\u0105zanej z udost\u0119pnianiem zdj\u0119\u0107 w obr\u0119bie samego Facebooka pisa\u0142em tutaj<\/a>.<\/p>W ramach cytatu mog\u0119 pokaza\u0107 czyje\u015b zdj\u0119cie, by je om\u00f3wi\u0107 pod k\u0105tem np. o\u015bwietlenia lub ekspozycji. Czy fotografie mo\u017cna cytowa\u0107 jeszcze w jakich\u015b innych przypadkach ni\u017c ich analiza?<\/p>
Je\u017celi chodzi o prawo cytatu, to prawo autorskie przewiduje nast\u0119puj\u0105ce cele:<\/p>
- wyja\u015bnianie,<\/li>
- polemika,<\/li>
- analiza krytyczna lub naukowa,<\/li>
- nauczanie,<\/li>
- prawa gatunku tw\u00f3rczo\u015bci.<\/li><\/ul>
Najwi\u0119cej zamieszania jest oczywi\u015bcie z prawami gatunku tw\u00f3rczo\u015bci, bo to na tyle og\u00f3lne poj\u0119cie, \u017ce pozostawia sfer\u0119 niepewno\u015bci. Generalnie, warto zawsze my\u015ble\u0107 zdroworozs\u0105dkowo i zadawa\u0107 sobie samemu pytanie, czy gdyby kto\u015b wykorzysta\u0142 w taki spos\u00f3b moje zdj\u0119cie z powo\u0142aniem si\u0119 na prawo cytatu, to czy uzna\u0142bym takie dzia\u0142anie za dopuszczalne, czy nie. Taka perspektywa cz\u0119sto prowadzi do zaskakuj\u0105cych wniosk\u00f3w. Po prostu trzeba si\u0119 wczu\u0107 w sytuacj\u0119 autora. Tam gdzie s\u0105 jakiekolwiek w\u0105tpliwo\u015bci zawsze polecam pyta\u0107 o zgod\u0119, bo cz\u0119sto mo\u017cna j\u0105 w prosty spos\u00f3b uzyska\u0107 i spa\u0107 spokojnie.<\/p>
Umowy<\/h2>
Aktualizacja: Szablony um\u00f3w dla fotograf\u00f3w s\u0105 ju\u017c dost\u0119pne! Znajdziesz je tutaj<\/a>.<\/p>![\"\"](\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1b.jpg\")
<\/a><\/figure><\/div>Zako\u0144czenie<\/h2>
My\u015bl\u0119 \u017ce te najwa\u017cniejsze kwestie tutaj poruszyli\u015bmy. Co prawda skr\u00f3towo, ale poni\u017cej znajdziecie rozwini\u0119cie cz\u0119\u015bci z tych temat\u00f3w. Pewnie jeszcze sporo zosta\u0142o do om\u00f3wienia, jednak licz\u0119, \u017ce za jaki\u015b czas uda nam si\u0119 zrobi\u0107 Webinar lub w jaki\u015b inny spos\u00f3b rozszerzy\u0107 t\u0119 tematyk\u0119.<\/p>
Dodatkowe materia\u0142y<\/h2>
Artyku\u0142y i podcasty, w kt\u00f3rych Wojciech Wawrzak rozwija cz\u0119\u015b\u0107 kwestii poruszonych w tym wpisie:<\/p>
- Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku<\/a><\/li>
- Kto ma prawa do Twoich zdj\u0119\u0107 na Facebooku i Instagramie?<\/a><\/li>
- Udost\u0119pnianie zdj\u0119\u0107 na Facebooku w celach komercyjnych: case study<\/a><\/li>
- Jak reagowa\u0107 na naruszenie praw autorskich w Internecie?<\/a><\/li><\/ul>
Inne artyku\u0142y, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 przyda\u0107 fotografom:<\/strong><\/p>- Prawo autorskie w praktyce<\/a><\/li>
- Czy grafik zawsze ma prawo wykorzysta\u0107 sw\u00f3j projekt w portfolio?<\/a><\/li>
- Zaliczka czy zadatek? Jak najlepiej zabezpieczy\u0107 swoje interesy?<\/a><\/li>
- Czy mo\u017cna wys\u0142a\u0107 zapytanie o zgod\u0119 na przes\u0142anie oferty?<\/a><\/li>
- Jak bezbole\u015bnie przej\u015b\u0107 na samozatrudnienie i za\u0142o\u017cy\u0107 firm\u0119?<\/a><\/li><\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Od bardzo dawna chcia\u0142em stworzy\u0107 materia\u0142 nt. prawa zwi\u0105zanego z fotografi\u0105, a w szczeg\u00f3lno\u015bci dot. sesji zdj\u0119ciowych. Oczywi\u015bcie nie zrobi\u0142bym tego sam – uwa\u017cam, \u017ce w tej dziedzinie powinni si\u0119 wypowiada\u0107 wy\u0142\u0105cznie prawnicy, najlepiej specjalizuj\u0105cy si\u0119 w\u0142a\u015bcie w tym temacie. Wystarczy wej\u015b\u0107 na pierwsz\u0105 lepsz\u0105 dyskusj\u0119 o prawie, na forach lub grupach Facebooka, \u017ceby przerazi\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14487,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[279,272,277,273,274,276,278,275],"class_list":["post-14428","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-photo-shoot-en","tag-prawnik","tag-prawo","tag-rozpowszechnianie-wizerunku","tag-udostepnianie-wizerunku","tag-umowy","tag-wizerunek","tag-wojciech-wawrzak","tag-wywiad"],"yoast_head":"\n
Prawo w fotografii - najwa\u017cniejsze rzeczy, kt\u00f3re musisz wiedzie\u0107 - Thomas Voland<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kiedy i jakie zgody s\u0105 potrzebne podczas fotografowania? Cz prawo do publikacji wizerunku mo\u017cna wycofa\u0107 i co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce oraz wiele, wiele wi\u0119cej\u2026\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Prawo w fotografii - najwa\u017cniejsze rzeczy, kt\u00f3re musisz wiedzie\u0107 - Thomas Voland\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kiedy i jakie zgody s\u0105 potrzebne podczas fotografowania? Cz prawo do publikacji wizerunku mo\u017cna wycofa\u0107 i co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce oraz wiele, wiele wi\u0119cej\u2026\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Thomas Voland\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/t.pluszczyk\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/voland.thomas\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-12-18T11:42:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-02-14T10:10:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/tomaszpluszczyk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8676_1-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Thomas Voland\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/thomas_voland\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@TomaszPluszczyk\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Thomas Voland\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"24 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/\"},\"author\":{\"name\":\"Thomas Voland\",\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#\/schema\/person\/a2fe45ab834fc67a182b07e2b634b8fb\"},\"headline\":\"Prawo w fotografii – najwa\u017cniejsze rzeczy, kt\u00f3re musisz wiedzie\u0107\",\"datePublished\":\"2017-12-18T11:42:08+00:00\",\"dateModified\":\"2020-02-14T10:10:45+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/\"},\"wordCount\":4819,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8676_1-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"prawnik\",\"prawo\",\"rozpowszechnianie wizerunku\",\"udost\u0119pnianie wizerunku\",\"umowy\",\"wizerunek\",\"wojciech wawrzak\",\"wywiad\"],\"articleSection\":[\"Photo shoot\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/\",\"url\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/\",\"name\":\"Prawo w fotografii - najwa\u017cniejsze rzeczy, kt\u00f3re musisz wiedzie\u0107 - Thomas Voland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8676_1-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2017-12-18T11:42:08+00:00\",\"dateModified\":\"2020-02-14T10:10:45+00:00\",\"description\":\"Kiedy i jakie zgody s\u0105 potrzebne podczas fotografowania? Cz prawo do publikacji wizerunku mo\u017cna wycofa\u0107 i co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce oraz wiele, wiele wi\u0119cej\u2026\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8676_1-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8676_1-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":2560},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Prawo w fotografii – najwa\u017cniejsze rzeczy, kt\u00f3re musisz wiedzie\u0107\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/\",\"name\":\"Thomas Voland\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#organization\",\"name\":\"Thomas Voland\",\"url\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/voland-logo-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/voland-logo-2.png\",\"width\":210,\"height\":45,\"caption\":\"Thomas Voland\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/t.pluszczyk\",\"https:\/\/x.com\/TomaszPluszczyk\",\"https:\/\/www.instagram.com\/thomas_voland\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCRWUS9d3Y3Pi-S9pVs9DKqA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#\/schema\/person\/a2fe45ab834fc67a182b07e2b634b8fb\",\"name\":\"Thomas Voland\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/663d664d6b3875c4a37077bc16b96169?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/663d664d6b3875c4a37077bc16b96169?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Thomas Voland\"},\"description\":\"Od kilku lat robi\u0119 zdj\u0119cia beauty i fashion, a efekty pokazuj\u0119 na tym blogu. Razem z opisami sesji publikuj\u0119 schematy o\u015bwietlenia, zdj\u0119cia zza kulis i wszystko to, co istotne podczas fotografowania. Mieszkam w Azji, ale czasami zdarza mi si\u0119 wpa\u015b\u0107 do Polski.\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/voland.thomas\",\"https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/thomas_voland\",\"http:\/\/youtube.com\/c\/ThomasVoland\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Prawo w fotografii - najwa\u017cniejsze rzeczy, kt\u00f3re musisz wiedzie\u0107 - Thomas Voland","description":"Kiedy i jakie zgody s\u0105 potrzebne podczas fotografowania? Cz prawo do publikacji wizerunku mo\u017cna wycofa\u0107 i co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce oraz wiele, wiele wi\u0119cej\u2026","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Prawo w fotografii - najwa\u017cniejsze rzeczy, kt\u00f3re musisz wiedzie\u0107 - Thomas Voland","og_description":"Kiedy i jakie zgody s\u0105 potrzebne podczas fotografowania? Cz prawo do publikacji wizerunku mo\u017cna wycofa\u0107 i co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce oraz wiele, wiele wi\u0119cej\u2026","og_url":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/","og_site_name":"Thomas Voland","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/t.pluszczyk","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/voland.thomas","article_published_time":"2017-12-18T11:42:08+00:00","article_modified_time":"2020-02-14T10:10:45+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":2560,"url":"https:\/\/tomaszpluszczyk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8676_1-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Thomas Voland","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/thomas_voland","twitter_site":"@TomaszPluszczyk","twitter_misc":{"Napisane przez":"Thomas Voland","Szacowany czas czytania":"24 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/"},"author":{"name":"Thomas Voland","@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#\/schema\/person\/a2fe45ab834fc67a182b07e2b634b8fb"},"headline":"Prawo w fotografii – najwa\u017cniejsze rzeczy, kt\u00f3re musisz wiedzie\u0107","datePublished":"2017-12-18T11:42:08+00:00","dateModified":"2020-02-14T10:10:45+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/"},"wordCount":4819,"publisher":{"@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8676_1-scaled.jpg","keywords":["prawnik","prawo","rozpowszechnianie wizerunku","udost\u0119pnianie wizerunku","umowy","wizerunek","wojciech wawrzak","wywiad"],"articleSection":["Photo shoot"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/","url":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/","name":"Prawo w fotografii - najwa\u017cniejsze rzeczy, kt\u00f3re musisz wiedzie\u0107 - Thomas Voland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8676_1-scaled.jpg","datePublished":"2017-12-18T11:42:08+00:00","dateModified":"2020-02-14T10:10:45+00:00","description":"Kiedy i jakie zgody s\u0105 potrzebne podczas fotografowania? Cz prawo do publikacji wizerunku mo\u017cna wycofa\u0107 i co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce oraz wiele, wiele wi\u0119cej\u2026","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#primaryimage","url":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8676_1-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8676_1-scaled.jpg","width":2560,"height":2560},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/prawo-fotografii-przepytuje-eksperta-o-sesje-zdjeciowe-pokrewne-tematy\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Prawo w fotografii – najwa\u017cniejsze rzeczy, kt\u00f3re musisz wiedzie\u0107"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/","name":"Thomas Voland","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#organization","name":"Thomas Voland","url":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/voland-logo-2.png","contentUrl":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/voland-logo-2.png","width":210,"height":45,"caption":"Thomas Voland"},"image":{"@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/t.pluszczyk","https:\/\/x.com\/TomaszPluszczyk","https:\/\/www.instagram.com\/thomas_voland\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCRWUS9d3Y3Pi-S9pVs9DKqA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#\/schema\/person\/a2fe45ab834fc67a182b07e2b634b8fb","name":"Thomas Voland","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/663d664d6b3875c4a37077bc16b96169?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/663d664d6b3875c4a37077bc16b96169?s=96&d=mm&r=g","caption":"Thomas Voland"},"description":"Od kilku lat robi\u0119 zdj\u0119cia beauty i fashion, a efekty pokazuj\u0119 na tym blogu. Razem z opisami sesji publikuj\u0119 schematy o\u015bwietlenia, zdj\u0119cia zza kulis i wszystko to, co istotne podczas fotografowania. Mieszkam w Azji, ale czasami zdarza mi si\u0119 wpa\u015b\u0107 do Polski.","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/voland.thomas","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/thomas_voland","http:\/\/youtube.com\/c\/ThomasVoland"]}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/img_8676_1-scaled.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p2VD7q-3KI","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14428","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14428"}],"version-history":[{"count":50,"href":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28693,"href":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14428\/revisions\/28693"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thomasvoland.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Udost\u0119pnianie miejsca
Rozpowszechnianie wizerunku
Przedmioty obj\u0119te prawami autorskimi na zdj\u0119ciach<\/li>
<\/figure>Umowy potrzebne osobom robi\u0105cym zdj\u0119cia znajdziesz tutaj<\/a>.<\/p> Chc\u0119 zrobi\u0107 bardzo prost\u0105 sesj\u0119 w \u015bwietle zastanym,\u00a0w hotelowej restauracji – bez rozstawiania jakichkolwiek lamp, blend itd. Po prostu siadam z modelk\u0105 przy stoliku i j\u0105 fotografuj\u0119. Powinienem mie\u0107 pisemn\u0105 zgod\u0119 w\u0142a\u015bciciela lokalu, \u017ceby m\u00f3c te zdj\u0119cia publikowa\u0107?<\/p> Wchodz\u0105c do lokalu stanowi\u0105cego w\u0142asno\u015b\u0107 prywatn\u0105, musimy liczy\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce panuj\u0105 w nim zasady narzucone przez w\u0142a\u015bciciela. Niekiedy mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119, \u017ce znajdziemy we wn\u0119trzu tabliczk\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z zakazem fotografowania lub filmowania. Owszem, mo\u017cemy j\u0105 zignorowa\u0107, ale wtedy musimy liczy\u0107 si\u0119 z konsekwencjami „\u017cyciowymi”, czyli najprawdopodobniej intryguj\u0105c\u0105 rozmow\u0105 z ochroniarzem. Nawet gdy nie odnajdujemy \u017cadnej tabliczki, w mojej ocenie warto zapyta\u0107 o mo\u017cliwo\u015b\u0107 fotografowania. To pozwoli unikn\u0105\u0107 nam ewentualnych nieprzyjemno\u015bci.<\/p> Je\u017celi uda nam si\u0119 bezproblemowo wykona\u0107 zdj\u0119cia bez rozmowy z nikim i bez \u017cadnej nieprzyjemnej interwencji ze strony ochroniarza, to p\u00f3\u017aniej mo\u017cemy zachodzi\u0107 w g\u0142ow\u0119, czy aby na pewno wolno nam takie zdj\u0119cia rozpowszechnia\u0107. Tutaj musimy zastanowi\u0107 si\u0119, w jakiej przestrzeni przysz\u0142o nam wykona\u0107 zdj\u0119cia. G\u0142\u00f3wnie chodzi o ustalenie, czy aran\u017cacja wn\u0119trza nie stanowi czasem utworu w rozumieniu prawa autorskiego i czy aby naszym celem nie by\u0142o w\u0142a\u015bnie wykorzystanie tego oryginalnego wn\u0119trza dla wzbogacenia naszego zdj\u0119cia. Zak\u0142adam jednak, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci zdj\u0119\u0107 portretowych wn\u0119trze b\u0119dzie mo\u017cna uzna\u0107 za element bez znaczenia dla g\u0142\u00f3wnego tematu zdj\u0119cia i wtedy mo\u017cemy by\u0107 relatywnie spokojni.<\/p> Niezale\u017cnie od mo\u017cliwych dr\u00f3g argumentacji, ja zawsze swoim klientom, szczeg\u00f3lnie tym organizuj\u0105cym sesje w celu dalszego komercyjnego u\u017cytku zdj\u0119ciowego, polecam uzyskanie stosownej zgody od w\u0142a\u015bciciela wn\u0119trza i zawarcie z nim cho\u0107by podstawowej umowy. Lepiej ustali\u0107 to na samym pocz\u0105tku ni\u017c p\u00f3\u017aniej bawi\u0107 si\u0119 w rozwi\u0105zywanie konfliktu, kt\u00f3ry je\u015bli nawet nie zaszkodzi nam na drodze prawnej, to mo\u017ce po prostu wyrz\u0105dzi\u0107 szkody wizerunkowe.<\/p> Szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 warto zachowa\u0107 w przypadku wykonywania zdj\u0119\u0107 w charakterystycznych wn\u0119trzach, kt\u00f3re s\u0105 od razu s\u0105 rozpoznawalne. W sytuacji, gdy wn\u0119trze stanowi jedynie t\u0142o, zupe\u0142nie nierozpoznawalne, np. mocno rozmyte, to oczywi\u015bcie zgoda na rozpowszechnianie nie b\u0119dzie konieczna. Gdy szukamy podmiotu, z kt\u00f3rym zawrze\u0107 umow\u0119 lub uzyska\u0107 zgod\u0119, powinna by\u0107 to osoba uprawniona do reprezentacji w\u0142a\u015bciciela wn\u0119trza. Najbezpieczniej po prostu uzyska\u0107 doj\u015bcie do w\u0142a\u015bciciela.<\/p> A co je\u015bli wynajm\u0119 pok\u00f3j w hotelu? Mimo \u017ce za niego zap\u0142aci\u0142em, i tak musz\u0119 mie\u0107 zgod\u0119 na publikacj\u0119?<\/p> Samo zap\u0142acenie za pok\u00f3j niczego nie przes\u0105dza. Istot\u0105 umowy zawieranej z hotelem w przypadku zap\u0142aty za pok\u00f3j jest wynaj\u0119cie pokoju na okre\u015blony czas, ale nie mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystywania wn\u0119trz do realizacji sesji zdj\u0119ciowych. Oczywi\u015bcie wszystko zale\u017cy od skali przedsi\u0119wzi\u0119cia. Trudno mi sobie wyobrazi\u0107, by w\u0142a\u015bciciel hotelu \u015bciga\u0142 prywatne zdj\u0119cia wrzucane na Facebooka. Ale gdy mamy do czynienia z sesj\u0105 komercyjn\u0105, a wn\u0119trze stanowi istotny element zdj\u0119cia, warto zadba\u0107 o odpowiedni\u0105 zgod\u0119.<\/p> Ostatecznie zdecydowa\u0142em si\u0119 na zrobienie sesji we wspomnianej restauracji i mam ju\u017c potrzebn\u0105 umow\u0119 z w\u0142a\u015bcicielem. Jednak modelka siedzi przy stoliku, na kt\u00f3rym jest dobrze widoczna puszka Coca-coli i papierosy Marlboro. W tle wida\u0107 kilkadziesi\u0105t butelek z r\u00f3\u017cnymi znanymi napojami, a na \u015bcianie wisi zdj\u0119cie jakiego\u015b fotografa i obraz. Czy b\u0119dzie legalne publikowanie zdj\u0119\u0107, zawieraj\u0105cych wspomniane przedmioty?<\/p> Zacznijmy od tego, \u017ce sam projekt puszki Coca-coli oraz projekt opakowania papieros\u00f3w Marlboro mo\u017cna uzna\u0107 za utwory w rozumieniu prawa autorskiego. Oznacza to, \u017ce do tych projekt\u00f3w komu\u015b przys\u0142uguj\u0105 prawa autorskie. To natomiast prowadzi nas do wniosku, \u017ce podmiot uprawniony z tytu\u0142u praw autorskich posiada monopol na decydowanie o tym, w jaki spos\u00f3b jego utw\u00f3r b\u0119dzie wykorzystywany. Pos\u0142uguj\u0119 si\u0119 tutaj oczywi\u015bcie pewnym uproszczeniem, ale robi\u0119 to celowo na potrzeby zwi\u0119z\u0142o\u015bci odpowiedzi.<\/p> Gdyby\u015bmy poprzestali na stwierdzeniu, \u017ce tw\u00f3rca projektu ma monopol w decydowaniu o jego dalszym wykorzystaniu, to doszliby\u015bmy do wniosku, \u017ce nie mo\u017cemy rozpowszechnia\u0107 zdj\u0119cia zawieraj\u0105cego taki projekt, poniewa\u017c w ten spos\u00f3b wkroczymy w monopol tw\u00f3rcy i naruszymy jego prawa autorskie. Na szcz\u0119\u015bcie, w prawie autorskim funkcjonuje co\u015b takiego jak dozwolony u\u017cytek chronionych utwor\u00f3w. Chodzi o to, \u017ce prawo przewiduje pewne sytuacje, gdy mo\u017cemy wkroczy\u0107 w monopol tw\u00f3rcy i korzysta\u0107 z jego utworu bez pytania o zgod\u0119.<\/p> Wszystkie postacie dozwolonego u\u017cytku opisane s\u0105 w art. 23 – 35 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Najbardziej rozpoznawaln\u0105 postaci\u0105 dozwolonego u\u017cytku jest prawo cytatu, kt\u00f3re to prawo kojarzy niemal ka\u017cdy, ale ju\u017c nie ka\u017cdy potrafi je prawid\u0142owo stosowa\u0107. W konsekwencji, prawo cytatu jest najcz\u0119\u015bciej nadu\u017cywan\u0105 form\u0105 dozwolonego u\u017cytku i nagminne s\u0105 sytuacje bezprawnego powo\u0142ywania si\u0119 na nie.<\/p> Jednak w naszej sytuacji z puszk\u0105 Coca-coli i papierosami Marlboro nie b\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia z prawem cytatu. Z punktu widzenia tego stanu faktycznego bardziej powinna nas zainteresowa\u0107 inna posta\u0107 dozwolonego u\u017cytku, jak\u0105 jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 w\u0142\u0105czania utworu do innego utworu.<\/p> Art. 292 [W\u0142\u0105czanie do innego utworu] Wolno w spos\u00f3b niezamierzony w\u0142\u0105czy\u0107 utw\u00f3r do innego utworu, o ile w\u0142\u0105czony utw\u00f3r nie ma znaczenia dla utworu, do kt\u00f3rego zosta\u0142 w\u0142\u0105czony.<\/em><\/p><\/blockquote> Czy\u017c to w\u0142a\u015bnie nie ten przepis idealnie oddaje to, co robimy? Wykonujemy zdj\u0119cie, kt\u00f3re samo w sobie jest utworem, do kt\u00f3rego prawa autorskie przys\u0142uguj\u0105 fotografowi. Na zdj\u0119ciu widoczna jest puszka Coca-coli i opakowanie papieros\u00f3w Marlboro, czyli cudze utwory. W\u0142\u0105czyli\u015bmy je do naszego zdj\u0119cia, ale poniewa\u017c nie maj\u0105 one wi\u0119kszego znaczenia dla naszego zdj\u0119cia, mogli\u015bmy to zrobi\u0107, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na dozwolony u\u017cytek. To samo dotyczy\u0107 b\u0119dzie pozosta\u0142ych etykiet napoj\u00f3w widocznych w tle oraz zdj\u0119cia i obrazu wisz\u0105cych na \u015bcianie.<\/p> Oczywi\u015bcie ten dozwolony u\u017cytek znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy g\u0142\u00f3wnym tematem zdj\u0119cia jest modelka, a wszystkie pozosta\u0142e elementy nie maj\u0105 znaczenia dla g\u0142\u00f3wnego tematu, a znalaz\u0142y si\u0119 na zdj\u0119ciu niejako przez przypadek.<\/p> Rozstrzygni\u0119cie tematu na gruncie prawa autorskiego nie za\u0142atwia jeszcze jednak sprawy. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce zar\u00f3wno Coca-cola, jak i Marlboro to zarejestrowane znaki towarowe. Ja wprawdzie nie zajmuj\u0119 si\u0119 znakami towarowymi, ale w podstawowym zakresie mo\u017cna tutaj wyobrazi\u0107 sobie hipotetyczn\u0105 sytuacj\u0119, gdy zdj\u0119cie ma zosta\u0107 wykorzystane w reklamie. W takiej sytuacji, rozpowszechnianie zdj\u0119cia b\u0119dzie mo\u017cna rozpatrywa\u0107 z punktu widzenia naruszenia prawa ochronnego do znaku towarowego.<\/p> Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nale\u017cy zachowa\u0107 czujno\u015b\u0107 w przypadku, gdy zdj\u0119cie ma zosta\u0107 wykorzystywane w celach komercyjnych. Trzeba w takiej sytuacji my\u015ble\u0107 nie tylko o prawie autorskim, ale r\u00f3wnie\u017c o ochronie znak\u00f3w towarowych. Ponadto, w ekstremalnych sytuacjach mo\u017cemy spotka\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z zarzutem pope\u0142nienia czynu nieuczciwej konkurencji, np. gdyby znane logotypy wykorzystane zosta\u0142y w celu przyci\u0105gni\u0119cia uwagi konsument\u00f3w w reklamie konkurencji.<\/p> Po zrobieniu tych zdj\u0119\u0107 zabieram jeszcze modelk\u0119 do pobliskiego parku i tam j\u0105 fotografuj\u0119. Co od strony prawnej mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 nie tak? Mo\u017ce podej\u015b\u0107 do nas jaki\u015b ochroniarz, stara\u017c miejska lub policja i powiedzie\u0107 \u201eprzepraszamy bardzo, ale tutaj nie wolno fotografowa\u0107\u201d?<\/p> To oczywi\u015bcie zale\u017cy od tego, gdzie zdj\u0119cia wykonujemy. S\u0105 takie miejsca, gdzie b\u0119dzie to niedopuszczalne, np. ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwowego. Gdy chodzi o og\u00f3lnodost\u0119pne parki etc., to nie ma tutaj wi\u0119kszego problemu. Pami\u0119tajmy oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c o tym, jak sesja wygl\u0105da. Z przymru\u017ceniem oka powiedzia\u0142bym, \u017ce nie polecam wykonywania akt\u00f3w w miejscach publicznych ;-).<\/p> Zdj\u0119cie pochodzi z archiwum Wojciecha Wawrzaka. <\/p> Przed niekomercyjn\u0105 sesj\u0105 (zdj\u0119cia do portfolio) podpisuj\u0119 z modelk\u0105 umow\u0119 o udost\u0119pnienie wizerunku. Co w przypadku gdy dziewczyna jest niepe\u0142noletnia? Z kim wtedy podpisuj\u0119 umow\u0119 – z jej rodzicami\/opiekunem prawnym czy z jej agencj\u0105? Powinienem podpis dodatkowo weryfikowa\u0107, aby mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce zosta\u0142 z\u0142o\u017cony przez osob\u0119 do tego upowa\u017cnion\u0105?<\/p> W przypadku osoby niepe\u0142noletniej zgod\u0119 na rozpowszechnianie jej wizerunku udziela jej przedstawiciel ustawowy, czyli najcz\u0119\u015bciej rodzic. Mo\u017cna wyobrazi\u0107 sobie r\u00f3wnie\u017c sytuacj\u0119, gdy modelka nale\u017cy do agencji i taka zgoda zosta\u0142a uprzednio przez udzielona przez rodzica agencji, a agencja ma prawo dalej udziela\u0107 takich zg\u00f3d.<\/p> Je\u017celi chodzi o autentyczno\u015b\u0107 podpisu na takiej zgodzie, w przypadku, gdy nie mamy bezpo\u015bredniego kontaktu z przedstawicielem ustawowym, powstaje oczywi\u015bcie pytanie, czy podpis rzeczywi\u015bcie pochodzi od uprawnionej osoby czy te\u017c mo\u017ce zosta\u0142 sfa\u0142szowany przez sam\u0105 modelk\u0119. Nie ma tutaj niestety dobrej odpowiedzi, jak post\u0119powa\u0107. Trudno oczekiwa\u0107, by za ka\u017cdym razem weryfikowa\u0107 autentyczno\u015b\u0107 podpisu, cho\u0107 oczywi\u015bcie je\u017celi jest taka mo\u017cliwo\u015b\u0107, b\u0119dzie to akt do\u0142o\u017cenia nale\u017cytej staranno\u015bci.<\/p> Zgod\u0119 na wizerunek mo\u017cna cofn\u0105\u0107, ale mo\u017ce istnieje jaki\u015b spos\u00f3b na zabezpieczenie si\u0119 przed tym?<\/p> Cofni\u0119cie zgody na rozpowszechnianie wizerunku sankcjonuje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej kar\u0105 umown\u0105 okre\u015blonej sytuacji. Czyli przewiduje si\u0119, \u017ce je\u017celi zgoda zostanie cofni\u0119ta, to osoba cofaj\u0105ca musi zap\u0142aci\u0107 kar\u0119 umown\u0105. Warto dobrze zastanowi\u0107 si\u0119 nad jej wysoko\u015bci\u0105, by pokry\u0142a ewentualn\u0105 szkod\u0119 wynik\u0142\u0105 z cofni\u0119cia zgody.<\/p> O odpowiednie zabezpieczenie na wypadek cofni\u0119cia zgody nale\u017cy zadba\u0107 r\u00f3wnie\u017c w sytuacji, gdy modelka otrzymuje wynagrodzenie. Uprawnienie do cofni\u0119cia zgody, ze wzgl\u0119du na osobisty charakter prawa do wizerunku, niezale\u017cne jest od tego, czy modelka wynagrodzenie otrzyma\u0142a czy nie.<\/p> Je\u015bli np. przygotowano katalog, kt\u00f3ry zosta\u0142 wydrukowany w gigantycznym nak\u0142adzie i idzie na ca\u0142y \u015bwiat, to kara liczona w milionach z\u0142otych nie wydaje si\u0119 przesadzona. W ko\u0144cu ca\u0142a kampania b\u0119dzie musia\u0142a zosta\u0107 wstrzymana, sesja zrobiona od zera itd. Z drugiej strony wpisanie zbyt wysokiej kary tylko u\u0142atwi podwa\u017cenie umowy w s\u0105dzie, a ewentualne wyegzekwowanie tych pieni\u0119dzy wydaje si\u0119 nierealne, mog\u0105 wr\u0119cz przekracz\u0105\u0107 zarobki ca\u0142ego \u017cycia. Wi\u0119c jaki spos\u00f3b skalkulowa\u0107 kar\u0119 za wycofanie wizerunku?<\/p> Nie ma tutaj niestety \u017cadnej z\u0142otej recepty. Uwa\u017cam jednak, \u017ce lepiej zawy\u017cy\u0107 kar\u0119 umown\u0105 ni\u017c ja zani\u017cy\u0107. Dlaczego? Dlatego, \u017ce zawy\u017cenie kary nie wp\u0142ywa na niewa\u017cno\u015b\u0107 ca\u0142ej umowy. Na podstawie zawy\u017conej kary umownej nie jeste\u015bmy w stanie podwa\u017cy\u0107 ca\u0142ej umowy. Jedynie na etapie post\u0119powania s\u0105dowego mo\u017cemy domaga\u0107 si\u0119 miarkowania wysoko\u015bci kary umownej z uwagi na jej ra\u017c\u0105co wyg\u00f3rowan\u0105 wysoko\u015b\u0107.<\/p> Ponadto, uwa\u017cam, \u017ce w przypadku takich projekt\u00f3w, jak wspomnia\u0142e\u015b, warto zawsze przewidzie\u0107 dodatkowe postanowienie, \u017ce wycofanie zgody dzia\u0142a na przysz\u0142o\u015b\u0107, ale nie pozbawia podmiotu, kt\u00f3remu zgoda zosta\u0142a udzielona, na korzystanie z materia\u0142\u00f3w ju\u017c wyprodukowanych. Jasne, mo\u017cna dyskutowa\u0107 nad dopuszczalno\u015bci\u0105 takiego postanowienia, ale uwa\u017cam, \u017ce tego rodzaju projektach nie warto si\u0119 go obawia\u0107. Nic nie mamy do stracenia, a jednak jest to dodatkowe zabezpieczenie, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce zostanie uwzgl\u0119dnione przez s\u0105d w razie sporu.<\/p> A co z polami eksploatacji? Z tego co wiem musz\u0105 by\u0107 sprecyzowane w umowie. Natomiast mnie zastanawia na ile dok\u0142adnie musi to zosta\u0107 zrobione. Je\u015bli sesja p\u00f3jdzie do druku w czasopi\u015bmie, to trzeba koniecznie wpisa\u0107 jego tytu\u0142, czy wystarczy tylko \u201epapierowe wydania czasopism\u201d lub co\u015b podobnego? To samo dotyczy Internetu – raczej ci\u0119\u017cko by\u0142oby wypunktowa\u0107 wszystkie strony na jakie zdj\u0119cie trafi.<\/p> Pola eksploatacji to poj\u0119cie, kt\u00f3re pojawia si\u0119 w odniesieniu do praw autorskich i ich przenoszenia lub udzielania licencji. Prawo do wizerunku nie nale\u017cy do praw autorskich ani do praw pokrewnych, mimo \u017ce w ramach tej ustawy zosta\u0142o uregulowane, co zreszt\u0105 nie jest szczeg\u00f3lnie udanym zabiegiem, w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na cz\u0119ste mylenie wizerunku z prawami autorskimi.<\/p> Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce prawo do wizerunku nie jest to\u017csame z prawami autorskimi, to pos\u0142ugiwanie si\u0119 poj\u0119ciem p\u00f3l eksploatacji w odniesieniu do wizerunku mo\u017ce jeszcze bardziej zaciemnia\u0107 obraz, cho\u0107 nie jest te\u017c nieprawid\u0142owe. Wszystko dlatego, \u017ce rzeczywi\u015bcie nale\u017cy w umowie o wykorzystanie wizerunku przewidzie\u0107 sposoby korzystania z wizerunku, kt\u00f3rych zgoda dotyczy. Nie s\u0105 to wprawdzie formalnie pola eksploatacji opisane w prawie autorskim, ale w praktyce chodzi o to samo, czyli w\u0142a\u015bnie o to, na jakie sposoby wykorzystania swojego wizerunku wyra\u017ca zgod\u0119 podmiot uprawniony.<\/p> Je\u017celi chodzi o szczeg\u00f3\u0142owo\u015b\u0107 okre\u015blenia sposob\u00f3w wykorzystania wizerunku, to oczywi\u015bcie im bardziej szczeg\u00f3\u0142owo to zrobimy, tym lepiej. Jednak tak jak wspomnia\u0142e\u015b, nie zawsze b\u0119dzie to mo\u017cliwe. W takich sytuacjach mo\u017cemy pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 „rodzajowym” okre\u015bleniem sposob\u00f3w wykorzystania wizerunku, czyli w\u0142a\u015bnie „rozpowszechnianie w prasie drukowanej”, „rozpowszechnianie w Internecie”.<\/p> Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 jeszcze uwag\u0119 na sam kontekst wykorzystania wizerunku. Je\u017celi chcemy spa\u0107 spokojnie, to powinni\u015bmy w ramach umowy o wykorzystanie wizerunku wskaza\u0107, w jakim kontek\u015bcie taki wizerunek zostanie wykorzystany. Mo\u017ce si\u0119 bowiem okaza\u0107, \u017ce mamy wprawdzie zgod\u0119 na rozpowszechnienie wizerunku w prasie drukowanej, ale nijak z tej zgody nie da si\u0119 wywnioskowa\u0107, \u017ce chodzi o wykorzystanie w celu reklamy bielizny. Mo\u017cemy mie\u0107 zgod\u0119 na rozpowszechnianie w Internecie, ale mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce nie wspomnieli\u015bmy, \u017ce chodzi o promocj\u0119 produktu, z kt\u00f3rym model totalnie si\u0119 nie uto\u017csamia. Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce rozpowszechnianie wizerunku mo\u017ce wkracza\u0107 r\u00f3wnie\u017c w kwesti\u0119 d\u00f3br osobistych, co oznacza, \u017ce nie mo\u017cemy pomija\u0107 kontekstu wykorzystania wizerunku. Osoba wyra\u017caj\u0105ca zgod\u0119 nie tylko musi mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 odno\u015bnie rodzaju medium, w jakim wizerunek zostanie wykorzystany, ale r\u00f3wnie\u017c kontekstu jego wykorzystania.<\/p> Odejd\u017amy na chwil\u0119 od sesji zdj\u0119ciowych. Jestem w mie\u015bcie i robi\u0119 zdj\u0119cia reporta\u017cowe – mam na jednej fotografii 5 obcych mi os\u00f3b. Musz\u0119 mie\u0107 od nich wszystkich zgody na publikacj\u0119 wizerunku?<\/p> Je\u017celi wizerunki tych os\u00f3b nie stanowi\u0105 jedynie szczeg\u00f3\u0142u wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci, czyli nie znalaz\u0142y si\u0119 w kadrze przypadkowo ze wzgl\u0119du na fotografowanie czego\u015b zupe\u0142nie innego i nie s\u0105 tematem zdj\u0119cia samym w sobie, to mo\u017cna argumentowa\u0107, \u017ce zgoda nie jest potrzebna, oczywi\u015bcie pod warunkiem, \u017ce nie mamy do czynienia z wykorzystaniem komercyjnym, bo w takim przypadku zgod\u0119 zawsze lepiej mie\u0107.<\/p> Je\u017celi jednak te pi\u0119\u0107 os\u00f3b stanowi\u0105 „trzon” zdj\u0119cia, to zgoda na rozpowszechnianie wizerunku jest ju\u017c potrzebna, chyba \u017ce zachodzi jaki\u015b inny wyj\u0105tek od konieczno\u015bci uzyskiwania zgody, czyli dostali zap\u0142at\u0119 za pozowanie albo s\u0105 osobami powszechnie znanymi, kt\u00f3rych wizerunki zosta\u0142y utrwalone w zwi\u0105zku z pe\u0142nieniem przez nich okre\u015blonych funkcji.<\/p> Po wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w zapraszam tutaj<\/a>.<\/p> A co z Policj\u0105 i innymi s\u0142u\u017cbami pa\u0144stwowymi w trakcie wykonywania swoich obowi\u0105zk\u00f3w – panuje przekonanie, \u017ce wtedy mo\u017cna robi\u0107 zdj\u0119cia oraz filmowa\u0107 i publikowa\u0107 to p\u00f3\u017aniej bez \u017cadnej zgody.<\/p> Tak, panuje takie przekonanie, a nie jest ono uzasadnione. Policjant czy inny przedstawiciel s\u0142u\u017cb pa\u0144stwowych nie jest osob\u0105 powszechnie znan\u0105, a zatem mimo \u017ce wykonuje swoje funkcje zawodowe, nie b\u0119dzie znajdowa\u0107 do niego wy\u0142\u0105cznie od konieczno\u015bci uzyskiwania zgody na rozpowszechnianie wizerunku. Czasem mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 tak, \u017ce b\u0119dziemy w stanie powo\u0142a\u0107 si\u0119 na dzia\u0142anie w interesie publicznym, np. chc\u0105c napi\u0119tnowa\u0107 karygodn\u0105 postaw\u0119 policjanta. Wtedy mo\u017cna by\u0142oby pokusi\u0107 si\u0119 o wy\u0142\u0105czenie bezprawno\u015bci w oparciu o dzia\u0142anie w obronie porz\u0105dku publicznego.<\/p> Mam wra\u017cenie, \u017ce je\u015bli chodzi o sesje TFP i udost\u0119pnianie wizerunku, to szablony um\u00f3w mog\u0105 by\u0107 dobrym wyj\u015bciem, oczywi\u015bcie o ile s\u0105 przygotowane porz\u0105dnie. Dobre szablony um\u00f3w s\u0105 co prawda p\u0142atne, ale o wiele ta\u0144sze ni\u017c umowa stworzona indywidualnie. Jednak taka z pewno\u015bci\u0105 przyda si\u0119 przy sesjach komercyjnych, w kt\u00f3rych zmiennych jest tak wiele, \u017ce raczej \u017caden szablon nie pomo\u017ce. Czy m\u00f3g\u0142by\u015b pokr\u00f3tce wyja\u015bni\u0107 jakie pu\u0142apki czekaj\u0105 na osoby, kt\u00f3re u\u017cywaj\u0105 um\u00f3w zawieraj\u0105cych luki i skonstruowanych niechlujnie? I jakie mog\u0105 by\u0107 tego konsekwencje?<\/p> O podstawowym problemie wspomnieli\u015bmy w ramach jednego z wcze\u015bniejszych pyta\u0144. Chodzi o skonkretyzowanie zgody. Nawet gdy trafimy na porz\u0105dny szablon, to w takim szablonie b\u0119dzie miejsce, by\u015bmy samodzielnie skonkretyzowali zgod\u0119, podaj\u0105c medium, kontekst i czas wykorzystania wizerunku. Tutaj musimy jak najbardziej szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0107 wszystko sami. Dobry szablon o tyle nam to u\u0142atwi, \u017ce zwr\u00f3ci nam na to uwag\u0119, np. w formie komentarza do takiego postanowienia (np. moje szablony zawsze opatrzone s\u0105 komentarzami do istotnych kwestii). W przypadku niedopracowanego szablonu mo\u017cemy w og\u00f3le t\u0119 kwesti\u0119 pomin\u0105\u0107, zawieraj\u0105c umow\u0119 bez konkretyzacji sposobu wykorzystania wizerunku, co spowoduje, \u017ce taka umowa w og\u00f3le nie spe\u0142ni swojego zadania.<\/p> O drugim problemie r\u00f3wnie\u017c wspomnieli\u015bmy w ramach naszej rozmowy. Chodzi o zabezpieczenie si\u0119 na wypadek wycofania zgody. Szablony najcz\u0119\u015bciej pomijaj\u0105 t\u0119 kwesti\u0119, ograniczaj\u0105c si\u0119 do samej zgody. Tymczasem w projektach komercyjnych brak zabezpieczenia na wypadek odwo\u0142ania zgody to ogromne ryzyko.<\/p> Jeszcze inny problem dotyczy sytuacji, gdy kto\u015b skleja swoj\u0105 umow\u0119 z wielu r\u00f3\u017cnych wzor\u00f3w. Tutaj sytuacja cz\u0119sto wygl\u0105da najgorzej, bo nie dosy\u0107, \u017ce wiele aspekt\u00f3w zostaje pomini\u0119tych, to jeszcze mamy odmienno\u015bci terminologiczne, jak cho\u0107by r\u00f3\u017cne nazewnictwo stron w ramach umowy, kt\u00f3re prowadzi do tego, \u017ce w ko\u0144cu to ju\u017c nie mamy pewno\u015bci, jakie obowi\u0105zki dotycz\u0105 kt\u00f3rej strony.<\/p> Kolejny, ju\u017c bardziej wizerunkowy ni\u017c prawny problem dotyczy reakcji drugiej strony na umow\u0119. Szablony dost\u0119pne w Internecie cz\u0119sto s\u0105 niechlujne, \u017ale zredagowane. Gdy wyst\u0119puj\u0105c jako profesjonalista przesy\u0142amy drugiej stronie wz\u00f3r umowy, kt\u00f3re jest po prostu nieestetyczny, to os\u0142abiamy sw\u00f3j wizerunek profesjonalisty. Nie zapominajmy, \u017ce szczeg\u00f3lnie w bran\u017cy kreatywnej nie tylko liczy si\u0119 tre\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c forma. Umowa r\u00f3wnie\u017c powinna by\u0107 estetyczna i porz\u0105dnie zredagowana, a nie by\u0107 \u015bcian\u0105 tekstu nie do odczytania.<\/p> Na sam koniec tych problem\u00f3w powiem jeszcze o tym, \u017ce zwracaj\u0105c si\u0119 o indywidualne przygotowanie umowy, dostajemy nie tylko sam\u0105 umow\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c opiek\u0119. Cz\u0119sto zdarza si\u0119 tak, \u017ce klient przychodzi do mnie po umow\u0119, a przy okazji dowiaduje si\u0119 o wielu r\u00f3\u017cnych kwestiach, o kt\u00f3rych nie mia\u0142 poj\u0119cia. Takie kompleksowe doradztwo zwi\u0105zane z umow\u0105 okazuje si\u0119 by\u0107 bardzo warto\u015bciowe, szczeg\u00f3lnie przy projektach na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, cho\u0107 nie tylko. Polecam skorzystanie z takiej us\u0142ugi ka\u017cdemu, kto po raz pierwszy przygotowuje umow\u0119 na swoje us\u0142ugi, kt\u00f3r\u0105 b\u0119dzie potem wykorzystywa\u0142 wielokrotnie. Om\u00f3wienie wszystkich element\u00f3w indywidualnie z prawnikiem mo\u017ce sporo rozja\u015bni\u0107 w g\u0142owie.<\/p> Wiele os\u00f3b my\u015bli, \u017ce TFP to po prostu darmowa sesja. Jak jest faktycznie i czy wystarczy podpisa\u0107 z modelk\u0105 umow\u0119 o udost\u0119pnienie wizerunku, czy trzeba co\u015b jeszcze?<\/p> W ka\u017cdej umowie o wykorzystanie wizerunku nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o kwestii wynagrodzenia. Nale\u017cy szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0107 spos\u00f3b rozliczenia za udzielenie zgody, by potem nie by\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci, kiedy i jakie sumy maj\u0105 by\u0107 zap\u0142acone oraz w jaki spos\u00f3b ma to nast\u0105pi\u0107. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 sesjom TFP, gdzie tak naprawd\u0119 mamy do czynienia z rozliczeniem barterowym. Nale\u017cy tutaj zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, by \u015bwiadczenia stron zosta\u0142y opisane jako ekwiwalentne. To istotne z punktu widzenia dalszego rozliczenia takiej umowy. Przestrzegam jednocze\u015bnie przed zani\u017caniem warto\u015bci \u015bwiadcze\u0144 w umowie. Oczywistym jest, \u017ce wycena wzajemnych \u015bwiadcze\u0144 na 1 z\u0142 nijak ma si\u0119 do rzeczywisto\u015bci.<\/p> Dlaczego ta warto\u015b\u0107 ma znaczenie? Cho\u0107by dlatego, \u017ce przychodem w rozumieniu podatku dochodowego s\u0105 nie tylko pieni\u0105dze, ale r\u00f3wnie\u017c warto\u015bci innych \u015bwiadcze\u0144. Czyli je\u017celi modelka w zamian za wyra\u017cenie zgody otrzymuje sesj\u0119 o warto\u015bci 500 z\u0142, to 500 z\u0142 jest jej przychodem, mimo \u017ce fizycznie do r\u0119ki pieni\u0119dzy nie dosta\u0142a. W drug\u0105 stron\u0119, przedsi\u0119biorca otrzymuj\u0105cy zgod\u0119 w ramach sesji TFP ma przych\u00f3d w postaci otrzymania zgody o okre\u015blonej warto\u015bci. By ten przych\u00f3d „wyzerowa\u0107”, musi by\u0107 w stanie wykaza\u0107, \u017ce dosz\u0142o do barteru, czyli w zamian za zgod\u0119 wykona\u0142 sesj\u0119 tej samej warto\u015bci.<\/p> Dlatego istotne jest, by w umowie kwestie rozlicze\u0144 zosta\u0142y szczeg\u00f3\u0142owo opisane. Nie musi by\u0107 to oddzielna umowa. Najcz\u0119\u015bciej zawiera si\u0119 stosowne postanowienia w ramach jednej umowy.<\/p> Zdj\u0119cia zosta\u0142ty wykorzystane bez mojej zgody przez firm\u0119 z drugiego ko\u0144ca kraju. Powinienem wykona\u0107 zrzuty ekranu potwierdzone notarialnie, czy to mit i nie trzeba i\u015b\u0107 do notariusza? A mo\u017ce jeszcze co\u015b innego nale\u017ca\u0142oby zrobi\u0107 na samym pocz\u0105tku? Je\u015bli sesja by\u0142a na zasadach TFP, to czy modelka powinna zrobi\u0107 to samo?<\/p> Notarialne potwierdzenia zrzut\u00f3w ekranu nie jest niezb\u0119dne. W post\u0119powaniu cywilnym dowodem mo\u017ce by\u0107 wszystko. Pozostaje jedynie kwestia wiarygodno\u015bci takich dowod\u00f3w. Zrzuty ekranu potwierdza si\u0119 po to, by dow\u00f3d mia\u0142 wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119 i nie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 podwa\u017cony przez drug\u0105 stron\u0119. Je\u015bli jednak w danej sytuacji nie mamy zrzut\u00f3w ekranu potwierdzonych notarialnie, r\u00f3wnie\u017c nie jeste\u015bmy jeszcze na straconej pozycji.<\/p> Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o rozdzieleniu praw autorskich do zdj\u0119\u0107 a prawa do wizerunku. Prawa autorskie przys\u0142uguj\u0105 fotografowi, prawo do wizerunku modelce. W zwi\u0105zku z tym, zar\u00f3wno fotograf, jak i modelka mog\u0105 dochodzi\u0107 swoich w\u0142asnych roszcze\u0144 – odpowiednio z tytu\u0142u naruszenia praw autorskich oraz naruszenia prawa do wizerunku.<\/p> Modelka mo\u017ce pozwa\u0107 firm\u0119 o nielegalne u\u017cycie jej wizerunku, nawet je\u015bli by\u0142a to sesja komercyjna i otrzyma\u0142a za ni\u0105 wynagrodzenie? Czy tylko je\u015bli nie otrzyma\u0142a pieni\u0119dzy za pozowanie?<\/p> Je\u017celi podmiot trzeci wykorzysta\u0142 zdj\u0119cia, co do kt\u00f3rych zgod\u0119 na rozpowszechnianie wizerunku mia\u0142 tylko inny podmiot, to modelka mo\u017ce wobec tego podmiotu naruszaj\u0105cego dochodzi\u0107 samodzielnie roszcze\u0144, nawet je\u015bli dosta\u0142a wynagrodzenie. To wynagrodzenie pokrywa niejako zgod\u0119 wobec tego, kto otrzyma\u0142 wynagrodzenie, chyba \u017ce tre\u015b\u0107 umowy wskazuje na co\u015b innego. Podobnie tre\u015b\u0107 umowy mo\u017ce wskazywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c na pe\u0142nomocnictwo udzielone agencji na dochodzenie roszcze\u0144 z tytu\u0142u naruszenia wizerunku w imieniu modelki.<\/p> O naruszeniu praw autorskich i o tym jak na to reagowa\u0107 powsta\u0142 obszerny artyku\u0142. Znajdziesz go w sekcji z dodatkowymi materia\u0142ami.<\/p> Wiem \u017ce to ju\u017c strasznie oklepany temat, ale wci\u0105\u017c trafiam na osoby my\u015bl\u0105ce, \u017ce wrzucenie zdj\u0119\u0107 na Facebooka jest r\u00f3wnoznaczne z przekazaniem mu wszystkich praw. Wiec jak to w ko\u0144cu jest – FB mo\u017ce zrobi\u0107 z moimi zdj\u0119ciami co tylko mu si\u0119 podoba?<\/p> Wrzucaj\u0105c zdj\u0119cie na Facebooka, udzielasz Facebookowi licencji na rozpowszechnianie zdj\u0119cia w ramach serwisu. Facebook potrzebuje tej licencji, by m\u00f3c legalnie rozpowszechnia\u0107 dodawane przez u\u017cytkownik\u00f3w tre\u015bci w ramach serwisu. Ta licencja nie pozbawia Ciebie praw do zdj\u0119\u0107. W zwi\u0105zku z tym, wszelkiego rodzaju \u0142a\u0144cuszki kr\u0105\u017c\u0105ce na Facebooku dotycz\u0105ce prawa autorskich to bzdura wyssana z palca. W tym zakresie odsy\u0142am do mojego artyku\u0142u<\/a>.<\/p> Niekt\u00f3re portale maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 osadzania zdj\u0119\u0107 na r\u00f3\u017cnych stronach (np. Instagram), a na FB wystarczy skorzysta\u0107 z przycisku udost\u0119pniania. Dzi\u0119ki temu mog\u0119 w prosty spos\u00f3b \u201ezacytowa\u0107\u201d zdj\u0119cia kt\u00f3re si\u0119 tam znajduj\u0105. Ale co je\u015bli zdj\u0119cia nie ma na takich stronach, albo chc\u0119 np. pokaza\u0107 zdj\u0119cie z czyjego\u015b Fanpage na swoim blogu. Czy istnieje jakikolwiek spos\u00f3b na legalne cytowanie zdj\u0119\u0107, bez wcze\u015bniejszego uzyskania zgody od ich autora?<\/p> Zasady dotycz\u0105ce cytatu znajduj\u0105 zastosowanie r\u00f3wnie\u017c do zdj\u0119\u0107. Czyli na og\u00f3lnych zasadach prawa cytatu mo\u017cemy pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 zdj\u0119ciami. Pami\u0119tajmy przy tym, \u017ce przy cytacie kluczowe znaczenie ma jego cel. Samo uatrakcyjnienie przekazu nie jest wystarczaj\u0105cym celem, by oprze\u0107 si\u0119 na ustawowym prawie cytatu.<\/p> Niekt\u00f3re serwisy daj\u0105 r\u00f3wnie\u017c opcj\u0119 embedowania zdj\u0119\u0107 na zewn\u0105trz. Tutaj jednak r\u00f3wnie\u017c zalecam ostro\u017cno\u015b\u0107. Niby jest to zgodne z regulaminem serwisu, ale z punktu widzenia ochrony praw autorskich mo\u017ce by\u0107 nie do zaakceptowania, szczeg\u00f3lnie gdy u\u017cytek b\u0119dzie mia\u0142 charakter komercyjny. O ciekawej sprawie zwi\u0105zanej z udost\u0119pnianiem zdj\u0119\u0107 w obr\u0119bie samego Facebooka pisa\u0142em tutaj<\/a>.<\/p> W ramach cytatu mog\u0119 pokaza\u0107 czyje\u015b zdj\u0119cie, by je om\u00f3wi\u0107 pod k\u0105tem np. o\u015bwietlenia lub ekspozycji. Czy fotografie mo\u017cna cytowa\u0107 jeszcze w jakich\u015b innych przypadkach ni\u017c ich analiza?<\/p> Je\u017celi chodzi o prawo cytatu, to prawo autorskie przewiduje nast\u0119puj\u0105ce cele:<\/p> Najwi\u0119cej zamieszania jest oczywi\u015bcie z prawami gatunku tw\u00f3rczo\u015bci, bo to na tyle og\u00f3lne poj\u0119cie, \u017ce pozostawia sfer\u0119 niepewno\u015bci. Generalnie, warto zawsze my\u015ble\u0107 zdroworozs\u0105dkowo i zadawa\u0107 sobie samemu pytanie, czy gdyby kto\u015b wykorzysta\u0142 w taki spos\u00f3b moje zdj\u0119cie z powo\u0142aniem si\u0119 na prawo cytatu, to czy uzna\u0142bym takie dzia\u0142anie za dopuszczalne, czy nie. Taka perspektywa cz\u0119sto prowadzi do zaskakuj\u0105cych wniosk\u00f3w. Po prostu trzeba si\u0119 wczu\u0107 w sytuacj\u0119 autora. Tam gdzie s\u0105 jakiekolwiek w\u0105tpliwo\u015bci zawsze polecam pyta\u0107 o zgod\u0119, bo cz\u0119sto mo\u017cna j\u0105 w prosty spos\u00f3b uzyska\u0107 i spa\u0107 spokojnie.<\/p> Aktualizacja: Szablony um\u00f3w dla fotograf\u00f3w s\u0105 ju\u017c dost\u0119pne! Znajdziesz je tutaj<\/a>.<\/p> My\u015bl\u0119 \u017ce te najwa\u017cniejsze kwestie tutaj poruszyli\u015bmy. Co prawda skr\u00f3towo, ale poni\u017cej znajdziecie rozwini\u0119cie cz\u0119\u015bci z tych temat\u00f3w. Pewnie jeszcze sporo zosta\u0142o do om\u00f3wienia, jednak licz\u0119, \u017ce za jaki\u015b czas uda nam si\u0119 zrobi\u0107 Webinar lub w jaki\u015b inny spos\u00f3b rozszerzy\u0107 t\u0119 tematyk\u0119.<\/p> Artyku\u0142y i podcasty, w kt\u00f3rych Wojciech Wawrzak rozwija cz\u0119\u015b\u0107 kwestii poruszonych w tym wpisie:<\/p> Inne artyku\u0142y, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 przyda\u0107 fotografom:<\/strong><\/p> Od bardzo dawna chcia\u0142em stworzy\u0107 materia\u0142 nt. prawa zwi\u0105zanego z fotografi\u0105, a w szczeg\u00f3lno\u015bci dot. sesji zdj\u0119ciowych. Oczywi\u015bcie nie zrobi\u0142bym tego sam – uwa\u017cam, \u017ce w tej dziedzinie powinni si\u0119 wypowiada\u0107 wy\u0142\u0105cznie prawnicy, najlepiej specjalizuj\u0105cy si\u0119 w\u0142a\u015bcie w tym temacie. Wystarczy wej\u015b\u0107 na pierwsz\u0105 lepsz\u0105 dyskusj\u0119 o prawie, na forach lub grupach Facebooka, \u017ceby przerazi\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14487,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[279,272,277,273,274,276,278,275],"class_list":["post-14428","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-photo-shoot-en","tag-prawnik","tag-prawo","tag-rozpowszechnianie-wizerunku","tag-udostepnianie-wizerunku","tag-umowy","tag-wizerunek","tag-wojciech-wawrzak","tag-wywiad"],"yoast_head":"\nZgody potrzebne do zrobienia sesji zdj\u0119ciowej<\/h2>
<\/figure><\/h2>Rozpowszechnianie wizerunku<\/h2>
Sesje TFP<\/h2>
Bezprawne wykorzystanie zdj\u0119\u0107<\/h2>
Prawa Facebooka do zdj\u0119\u0107<\/h2>
Cytowanie zdj\u0119\u0107<\/h2>
Umowy<\/h2>
<\/a><\/figure><\/div>Zako\u0144czenie<\/h2>
Dodatkowe materia\u0142y<\/h2>